Winkler Prins Encyclopedie

E. de Bruyne, G.B.J. Hiltermann en H.R. Hoetink (1947)

Gepubliceerd op 28-12-2022

GERMANIA

betekenis & definitie

(1), voor de Romeinen:

1. het land begrensd door de Donau in het Z., de Rijn in het W. en de Weichsel in het O., dat niet tot het Romeinse rijk behoorde (Germania magna);
2. het grensdistrict langs de Rijn in Gallië, dat grotendeels door Germanen was bewoond, waar ca 90 n. Chr. twee Romeinse grensprovincies, Germania inferior met de hoofdstad te Keulen en Germania superior met de hoofdstad te Mainz werden ingericht.

De grens tussen deze provincies wordt gevormd door de Vinxtbach. Germania superior werd uitgebreid ten O. van de Rijn, zodat daar het land tussen Rijn en Donau in de 2de en de eerste helft der 3de eeuw tot het Romeinse rijk behoorde. Dit gebied werd beschermd door de limes.

Germania magna was voor de Romeinen een land van wouden en moerassen, waar een zeer weinig beschaafde bevolking woonde. Hun belangstelling voor dit gebied blijkt uit het boekje Germania van Tacitus. Door het geografische werk van Ptolemaeus wordt bewezen, dat de Romeinen van het land zelf slechts een geringe kennis bezaten. Genoemd worden de Hercynia silva (het Duitse middengebergte), de Gabreta (Böhmer Wald), Sudeta (Ertsgebergte), het Teutoburger woud, de Taunus, de Abnoba silva (Schwarzwald) en van de rivieren de Amisia (Eems), Visurgis (Wezer) en Albis (Elbe).

Lit.: Germania Romana, met Bilderatlas (1924-1928); F. Koepp, Die Romer in Deutschland (1926).

(2) is in de dicht- en beeldende kunst de verpersoonlijking van het begrip der tot een staatkundige eenheid verbonden Duitse landen. Deze personificatie, omstreeks 1845 ontstaan, werd door de oorlog van 18701871 hoe langer hoe algemener. Van de talrijke gedenktekenen, aan die strijd gewijd, is dat door Schilling in het Niederwald (bij Rüdesheim) het populairste geworden.