Winkler Prins Encyclopedie

E. de Bruyne, G.B.J. Hiltermann en H.R. Hoetink (1947)

Gepubliceerd op 28-12-2022

CHROMAATGEEL

betekenis & definitie

is een belangrijke gele verfstof, die in verschillende kleurtinten van licht tot donkergeel wordt toegepast. Chemisch gezien bestaat chromaatgeel uit loodchromaat, waarvan de synthese als volgt verloopt:

NasCr04 + Pb(NO3)2 = PbCr04 +2NaNOs

De practische fabricage, waarbij men van natrium- of kaliumbichromaat uitgaat, is echter van vele factoren afhankelijk. In zure oplossing worden gele, in alkalische oplossing rode neerslagen verkregen. Deze laatste zijn als chromaatrood bekend.

Chromaatoranje, een mengsel van neutraal en basisch loodchromaat, wordt uit een neutrale oplossing van loodacetaat en kaliumbichromaat neergeslagen.

De chromaatverfstoffen zijn practisch onoplosbaar in water, daartegenover worden zij door logen en sterke zuren ontleed. Zoals alle loodverbindingen zijn ze vergiftig en worden door zwavelwaterstof bruin of zwart gekleurd. Zonlicht heeft op de duur invloed op haar tint, toch is de weerbestendigheid behoorlijk te noemen.

Ondanks de genoemde nadelen bezitten de chromaatverfstoffen grote betekenis in de verf- en drukinktindustrie. Met Berlijns blauw wordt chromaatgroen verkregen. Voor goedkope verven wordt chromaatgeel dikwijls met bariumsulfaat versneden.

Lit.: Hans Wagner, Die Körperfarben, 2de dr. (1939); J. S. Remington, Pigments (London 1946).

Chromaatgroen

is een mengsel van chromaatgeel en Berlijns blauw, waaraan soms bariumsulfaat is toegevoegd. De fabricage geschiedt door droog of nat mengen der bovengenoemde verfstoffen. Door het variëren der componenten verkrijgt men elke gewenste tint. Het pigment is tegen loog gevoelig en mag derhalve in alkalische verfbindmiddelen niet worden gebruikt.

Chromaatgroen is een belangrijke grondstof voor de verfindustrie en bij de vervaardiging van behangselpapier. De met zwaarspaat BaS04 versneden verfstof wordt ook Brunswijks groen genoemd.

Lit.: Hans Wagner, Die Körperfarben; J. S. Remington, Pigments (London 1946).