Winkler Prins 1870

Nederlandse encyclopedie

Gepubliceerd op 19-03-2018

Brandewijn

betekenis & definitie

Zie onder Alkohol en Spiritus.

Brandglas

Brandglas is in het algemeen elke verzamelingslens, welke groot genoeg is, om zooveel zonnestralen door te laten als vol­doende zijn, om in het brandpunt eene hitte voort te brengen, die smeltbare stoffen vloei­baar maakt en brandbare zelfstandigheden doet ontbranden. Zulk eene lens is aan ééne of twee zijden bol en bestaat uit zeer zui­ver glas; doorgaans gebruikt men dubbelbolle (biconvexe) glazen, die zich van de vergrootende brilglazen alleen door meerde­ren omvang onderscheiden. De werking van een brandglas is te sterker, naarmate het grooter oppervlakte en korter brandwijdte heeft. De zonnestralen moeten er loodregt op vallen, en om hunne kracht te verster­ken, plaatst men dikwijls onder het brand­glas eene kleinere verzamelingslens. Het is mogelijk, dat men in ouden tijd brandglazen gekend heeft, doch men weet, dat er tegen het einde der 17de eeuw vervaardigd werden, waarmede men jong hout in brand kon steken, steenen doen gloeijen en metalen smelten.

Daar echter groote glasmassa’s niet volkomen zuiver en doorzigtig zijn en groote brandglazen wegens hunne dikte den doortogt der zonnestralen bemoeijelijken, hebben Brisson en Lavoisier in 1774 twee holle glazen, die den vorm van horloge-glazen hebben, tot één biconvex glas zamengevoegd en de tusschenruimte met overgehaalde terpentijn­olie gevuld, Met zulk een brandglas maakten zij in ½ minuut koperen muntstukken vloei­baar en in iets langeren tijd zelfs ijzer. Het slijpen van groote lenzen uit één stuk is een zeer moeijelijk werk, en het gaat niet eens gemakkelijk, het daarvoor benoodigde glas te bekomen. Men heeft brandglazen om die reden wel eens uit verschillende glaslagen zamengesteld, en in dezen toestand vindt men er op vuurtorens. Bolvormige, met wa­ter gevulde karaffen werken wel eens als brandglazen, en er zijn voorbeelden van, dat daardoor onverhoeds brand is ontstaan, — zelfs van ijs kan men een brandglas vervaar­digen.

Ook waterdroppels hebben de werking van brandglazen, wanneer men bij zonneschijn planten begiet, zooals uit de brandvlekjes op bladeren en bloemen duidelijk blijkt.