Marga Schiet

MOM's lexicon van de opvoedmisstanden

Gepubliceerd op 22-06-2017

2017-06-22

Normen en waarden

betekenis & definitie

Normen en waarden bij het opvoeden zijn ouderwets. Zonder dat je er erg in hebt geef je meer waarden en normen door dan je denkt. Je regels en de grenzen die je stelt hangen ook samen met de waarden en normen die je je kind meegeeft. Waarden zijn al die dingen waarop je gesteld bent, zoals goede omgangsvormen of van mooie schilderijen houden, je auto koesteren en trots zijn op hoe je eruitziet.

Waarden zijn ook uitingen van liefde voor mensen, dieren, spullen, de natuur, dingen om je heen, kortom: de dingen die het leven waardevol maken. Ook de cultuur waaruit je komt, brengt waarden mee. Zo heeft iemand met een. Nederlandse cultuur andere waarden van thuis meegekregen dan iemand die ouders heeft die uit. Turkije of. Suriname komen. En als je gedoopt bent in de christelijke kerk, dan ben je met heel andere waarden grootgebracht dan wanneer je een joodse, islamitische of hindoestaanse achtergrond hebt. Iemand uit een communistisch nest heeft weer andere waarden geleerd dan iemand die in een kapitalistisch milieu is opgegroeid. Ben je begaan met het milieu, dan ga je anders met de natuur om dan iemand die jaagt voor zijn plezier. Waarden bepalen hoe je tegen het leven aankijkt en watje van je kinderen verwacht. Als je begaan bent met het milieu, dan zul je je brood niet snel in plastic (laten) verpakken, maar in een papieren zak. Als je omgangsvormen erg belangrijk vindt, dan zul je van je kind verwachten dat als iemands boodschappentas omvalt, hij meehelpt de boodschappen op te rapen. Je waarden bepalen ook je houding ten opzichte van het maken van fouten. Stel je manieren op prijs, dan zul je je verontschuldigen als je een fout maakt en je zult dat ook aan je kinderen leren.

Bij jonge kinderen worden waarden van ouders vooral overgebracht door het voorbeeld dat ze geven. Bij oudere kinderen gaat het niet alleen meer om voordoen, maar kun je ook praten over de waarden die je hebt. Bovendien zullen kinderen die waarden naarmate ze ouder worden ook ter discussie stellen. Het is goed als je je kinderen toestaat ook hun eigen waarden te ontwikkelen en ze de vrijheid geeft om hun eigen waarden te ontdekken. Maar kinderen zijn autonome personen en zullen dus niet per definitie de waarden van hun ouders overnemen. Soms zien ze er pas najaren het nut van in. Het gaat erom dat kinderen waarden meekrijgen. Als je de waarden die je hebt ook uitspreekt, laatje je kinderen zien wie je bent. Dat is belangrijk voor kinderen, dat geeft houvast en een vaste grond onder de voeten. Kinderen kunnen waarden overnemen of zich er juist tegen afzetten en hun eigen, misschien net zulke goede waarden vormen.