Identiteit betekenis & definitie

Identiteit of zijnskenmerken van persoon, groep, land of volk. De zijnskenmerken versmallen zich soms tot een één hoofdidentiteit. Vaak gaat het dan om reactieve identiteit. Daarnaast bestaat een narratieve of generatieve identiteit.

Iemands identiteit heeft trekken als van een kameleon en is als een wisselend palet dat handelend het verschil met anderen uitdrukt. Meedoen aan een ritueel drukt uit wie je bent of waar de groep voor staat. Eén en dezelfde Hollander kan wit in Suriname zijn, humanist in Indonesië, agnost onder gelovigen, atheïst in een omgeving die zowel seculier als religieus is, bejaard voor jongeren en opeens heteroseksueel onder LHBT’ers.

Het proces van versmalling tot één hoofdidentiteit verloopt via miskenning (gender), verwaarlozing (klasse, kaste) en de ontkenning van één of meerdere identiteiten (nationaliteit, minderheid). Dergelijke versmalde identiteiten zijn afhankelijk van tradities die de richting van versmalling beïnvloeden. Reactieve identiteiten ontstaat door versmalling in combinatie met vereenvoudiging, manipulatie en ondersteunende beeldvorming. Dit is een terugkerend fenomeen. Slachtofferschap en claimgedrag versterkten gedurende enkele jaren de identiteit van Surinaamse ex-slaven. Meer hedendaags is de geconcentreerde terugval op de enig overblijvende (reactieve) identiteit van ras en/of geloof.

Narratieve of generatieve identiteiten omvatten een levensverhaal. Een extreem voorbeeld zijn terroristen die tot inzicht komen, een ideologische verlossing ondergaan, boete doen, vergeving ontvangen en een nieuw leven opbouwen.

Bovenstaande betekent dat een moslima zich reactief tot haar hoofddoek of tot haar burkini kan laten versmallen. Haar eigen wisselend palet en zucht naar identiteit kan echter ook tot een bevrijdende, meer generatieve identiteit leiden. Haar verhaal wordt dan emanciperend.

Laatst bijgewerkt 23-04-2019