Jannes H Mulder

Schrijver op Ensie

Gepubliceerd op 01-01-2026

Gulden Regel

betekenis & definitie

De Gulden Regel is een morele richtlijn die het principe van wederkerigheid benadrukt. Het luidt: "Behandel anderen zoals je zelf behandeld wilt worden". Deze regel geldt niet alleen voor de omgang met huidige tijdgenoten, maar ook voor toekomstige generaties.

Er zijn twee belangrijke morele grondregels die richting geven aan de uitdrukking van compassie:

1. De Gulden Regel (I): "Behandel anderen zoals je zelf behandeld wilt worden".
2. De Zilveren Regel (II): "Behandel anderen niet op de manier waarop je zelf niet behandeld wilt worden”.

Samengevat komt dit neer op: (I) "Doe goed" en (II) "Breng anderen geen schade toe". Deze regels weerspiegelen twee dimensies van vrijheid: positieve vrijheid (goed doen) en negatieve vrijheid (geen schade berokkenen). Er is een spanningsveld tussen deze twee richtingen.

Voor individuen, instituties en samenlevingen is het evenwicht tussen 'goed doen en 'geen schade berokkenen’ van groot belang. Extreme toepassing van beide regels kan contraproductief zijn. Bijvoorbeeld, strikt ''goed doen' kan resulteren in bemoeizucht, verlies van autonomie, bevoogding, paternalisme, toenemende afhankelijkheid en bekeringsdrang of proselitisme. Aan de andere kant kan extreem ‘geen schade willen berokkenen' leiden tot non-interventie, verantwoordelijkheid ontlopen, verwaarlozing van anderen en maatschappelijke onverschilligheid.

Het Charter for Compassion van 2009 is bedoeld om wereldwijd mensen en groepen te inspireren tot een vreedzaam en humaan leven, met een focus op de Gulden Regel (I). Dit principe geldt ook voor Goed Voorouderschap, waarbij ouders worden aangespoord de aarde ten behoeve van het nageslacht te beschermen.