2019-12-06

Waarheid

Wat is waarheid? wat is de waarheid? vraag die laat blijken dat de spreker zich realiseert dat een zaak op meer dan één manier te interpreteren is. In zijn ondervraging van de gevangengenomen Jezus vraagt de Romeinse stadhouder Pontius Pilatus hem of hij een koning is. Jezus antwoordt daarop dat dat Pilatus’ woorden zijn. Hij is in de wereld gekomen om voor de waarheid te getuigen, en ‘ieder die de waarheid is toegedaan, luistert naar wat ik zeg’ (Johannes 18:37, NBV). Hierop antwoordt P...

2019-12-06

waarheid

Waarheid is een eigenschap, zo men wil, van zinnen. Een zin is waar als ze overeenkomt met de werkelijkheid. Over de manier waarop we dat moeten vaststellen bestaan ruwweg twee opvattingen: de coherentietheorie van waarheid en de correspondentietheorie van waarheid (zie daar). Zinnen zijn waar of onwaar (hebben waarheidswaarde), maar redeneringen zijn geldig of ongeldig.

2019-12-06

Waarheid

In een pluriforme wereld is het van belang dat we begrijpen dat ‘onze’ waarheden vaak niet dezelfde zijn als die van anderen. In een stereotiep dorps dorp waar de mensen nog nooit in contact zijn gekomen met anderen, daar zou één waarheid, ook t.a.v. opvattingen, kunnen bestaan. Waarheid bestaat echter alleen op het gebied van feiten: de aarde is rond of plat. Zodra het om opvattingen gaat, zijn er altijd mensen met andere opvattingen. Op dat gebied geldt geen ‘waarheid’. Dan zijn er a...

2019-12-06

waarheid

waarheid - zelfstandig naamwoord uitspraak: waar-heid 1. wat in werkelijkheid zo is ♢ lieg niet tegen me, vertel me de waarheid 1. de waarheid spreken [zeggen wat echt gebeurd is] 2. hem de waarheid zeggen [hem streng toespreken] 3. de waarhei...

2019-12-06

waarheid

waarheid - Zelfstandignaamwoord 1. dat wat waar is 2. dat wat als waar wordt beschouwd door een persoon of groep Woordherkomst Afgeleid van waar met het achtervoegsel -heid. Antoniemen leugen, onwaarheid Verwante begrippen echtheid, juistheid, objectiviteit, realiteit, verifieerbaarheid, waanzin, waar, werkelijkheid

2019-12-06

Waarheid

Waarheid. Van ouds luidt de nog altijd onbeantwoorde vraag: wat is waarheid? Gewoonlijk noemt men haar de overeenstemming van onze voorstellingen, denkbeelden en begrippen met de voorwerpen buiten ons. De kennis der waarheid is echter altijd subjectief of van onze persoonlijkheid afhankelijk. Immers om te bepalen, of die overeenstemming volkomen juist is, zouden wij de voorwerpen buiten ons volkomen moeten kennen, doch wij weten niet, in hoe ver onze kennis juist is, daar wij ons met de door ons...

2019-12-06

WAARHEID

WAARHEID - v. het ware; overeenstemming van het denkbeeld met zijn voorwerp, van een verhaal of bericht met eene zaak, van wat men zegt met hetgeen men denkt: de waarheid zoeken; — de nuchtere waarheid zeggen, de waarheid en niets meer; — dat is bezijden de waarheid, niet geheel juist; — de waarheid te kort doen, onwaar zijn; — de waarheid huldigen, waar zijn ; — dat is in strijd met de waarheid; dat strijdt tegen de waarheid; — er is veel waarheid in die schilderij; de waarheid wil...

2019-12-06

Waarheid

Waarheid - beteekent: 1. (abstract) het waarzijn, 2. (concreet) het ware oordeel zelf („een” waarheid). Soms wordt door dit woord ook de absolute werkelijkheid aangeduid. W. is echter steeds aan een denken (gedachtworden) gebonden en zonder dit zinneloos ; zij is theoretische geldigheid van een denk-inhoud. Men onderscheidt vaak van de „materieele” w. de zoogenaamd „formeel-logische”, als bloote overeenstemming der gedachten met elkaar en met de denkwetten (vooral het principium cont...

2019-12-06

waarheid

waarheid - Een eigenschap van overtuigingen, beweringen en taalkundige uitspraken, die inhoudt dat deze overeenkomen met feiten of de werkelijkheid.

2019-12-06

waarheid

Het Middelnederlands kende de formule bi waerhede(n). Deze eed kon tot een zelfvervloeking worden als men meineed pleegde. De betekenis van bi waerhede(n) kwam dan op het niveau van ‘God mag mij straffen als ik zijn gerechtigheid en trouw schend’. Ook kon men in het Middelnederlands zweren bij myn manne-waerheyt. Daarnaast komt voor bi mire manwaerheden ‘zowaar ik een man ben’.

2019-12-06

Waarheid

➝ Waerheit.