Woordenboek van Populair Taalgebruik

Marc De Coster (2020-2024)

Gepubliceerd op 06-03-2024

tikkie terug Jaap

betekenis & definitie

(1973) (voetbalcliché) ontleend aan de kolderieke voetbalstrip 'F.C. Knudde' (over een groep klungelende voetballers) van Toon van Driel. Daarin roept doelman Dirk (als running gag) tegen verdediger Jaap: 'Tikkie terug Jaap', vaak met funeste gevolgen. Tegenwoordig een gevleugelde uitdrukking geworden in voetbalkringen.

• Langs de lijn blijft bestaan: Tikkie Terug Jaap. (Nieuwe Winterswijksche courant, 19/12/1975)
• Het woordenboekje is geschreven in de zouteloze, zogenaamd komische taal die voetbalgesprekken vaak kenmerkt. Uitdrukkingen stammen dikwijls rechtstreeks af van door voetballers bewonderde krantenstrips (vroeger Appie Happie in het Parool, tegenwoordig FC Knudde in het Algemeen Dagblad - in het amateurvoetbal valt veelvuldig het gebruik van de uitdrukking „tikkie terug, Jaap" te noteren) of televisieprogramma's. (NRC Handelsblad, 24/06/1978)
• In het duel met MVV, ook al een weinig aansprekende tegenstander, werkte FC Utrecht uiterst geconcentreerd. Van Breuklen, weinig in het spel betrokken, stopte mede daardoor een „onhoudbare" terugspeelbal yan Van Hanegem en een door Wildbret van richting veranderde Van der Poppe-knal. De keeper: „Dit was nou ,tikkie-terug Jaap' in de praktijk. (Het Parool, 28/01/1980)
• De filmpjes van de FC Knudde van de stripfiguren Jaap en Dirk (Tikkie terug Jaap) zijn in de prijzen gevallen. (Het vrije volk, 18/11/1980)
• Het was een wedstrijd om minimaal een punt te halen. Maar dan krijg je dit... Het leek wel 'tikkie terug Jaap'; zo kinderlijk eenvoudig viel dat doelpunt.. (De Telegraaf, 07/12/1992)
• Blunderende doelmannen zijn op zich nog wél te verteren, maar het gedoe na afloop leidt tot acute haaruitval en ernstige darmklachten. Om te beginnen is er het onvermijdelijke leedvermaak, besprenkeld met een vleugje humor uit de geurtjesrekken van de HEMA. Goedkoop, maar gewild. Categorie Tïkkie Terug Jaap. (De Telegraaf, 11/03/1993)
• Toon van Driel bewijst dat absurde humor wel degelijk past bij een voetbalstrip. FC Knudde is de enige Nederlandse voetbalstrip die tot in Japan met rode oortjes wordt gelezen. Van Driel slaagt erin van de geboren underdogs Jaap en Dirk, met hun eeuwige variant op het tikkie terug, stripfiguren te maken die je koestert. De klungelende spelers van de FC Knudde lijken voor het ongeluk geboren stumpers. (Passionate. Jaargang 7. 2000)
• Fameuze eigen doelpunten: 'Tikkie terug, Jaap!' Zal de trend van het afgelopen EK doorzetten in het nieuwe eredivisieseizoen? Want het was niet alleen het toernooi van Italië, maar zeker ook van het eigen doelpunt, dat met elf stuks glansrijk topscorer werd. Panorama zet een paar ongelukkige pareltjes op een rij. (Panorama, 15/08/2021)
• Ik vroeg hem: Nigel, waar komen we vandaan? Van Ajax. Waarin hadden we plezier? In voetbal. Geen tikkie terug. Vroeger had je dat stripverhaal: FC Knudde. Met 'Tikkie terug, Jaap'. Zo spelen veel clubs in het echt nu. Niet om aan te zien. (De Volkskrant, 01/10/2022)
• Dirk, de keeper. Ik houd van zijn woedeaanvallen. Jaap is de aangever in F.C. Knudde, met zijn terugspeelballen. Ze kunnen wel wat als voetballer, maar zet ze niet samen in het strafschopgebied. 'Tikkie terug, Jaap' is een standaardzin geworden in het Nederlandse voetbalvocabulaire. (De Volkskrant, 10/11/2023)