Winkler Prins Encyclopedie

Winkler Prins 1947

Gepubliceerd op 07-02-2022

DOMMEKRACHT

betekenis & definitie

ook bekend onder de naam Kelderwind, is een verplaatsbaar hefwerktuig voor kleine hefhoogten (325-500 mm; fig. i en 2). Een tandheugel (getande staaf), die aan het boveneind voorzien is van een draaibare kop waarop de last geplaatst kan worden, eindigt van onder in een omgebogen klauw, ook geschikt voor het plaatsen van een last (fig. ia toont de constructie).

Een kruk of slinger draait, met tussenschakeling van een dubbel stel tandwielen, een rondsel (klein tandwiel), waarvan de tanden (meestal cycloïde tandvorm) in die van de heugel grijpen. Om de last op willekeurige hoogte te kunnen vasthouden is op de slingeras een palwiel aangebracht. Voor het dalen van de last moet de slinger even teruggedraaid worden om de pal te kunnen lichten. Het gevaar, dat de slinger uit de hand kan slaan, wordt ondervangen door een veiligheidsslinger. De dommekrachten worden uitgevoerd voor lasten tot 25000 kg. Voor zwaardere lasten komt de hydraulische vijzel meer in aanmerking.

Om het geheel klein te kunnen houden, worden zeer hoge materiaalspanningen toegelaten; dit kan worden toegestaan, omdat de maximum last, waarvoor de dommekracht in de handel gebracht wordt, toch zelden gehesen wordt. In fig. i wordt de belasting van de tandheugel op het stilstaande huis of frame overgebracht, dat vervaardigd is uit staalplaat of ook wel in hout met ijzeren beslag uitgevoerd. In fig. 2 gaat het huis met de last omhoog, terwijl de tandheugel stilstaat. De tanden van deze heugel hebben een bijzondere vorm (fig. 2a). Het gewicht van deze dommekracht is ongeveer de helft van dat van die van fig. 1. G. H. W. VAN AKEN