Vloeken

Prof. dr. P.G.J. van Sterkenburg: Vloeken, een cultuurbepaalde reactie op woede, irritatie en frustratie (SDU, 2001).

Gepubliceerd op 14-11-2019

kunnen

betekenis & definitie

Kunnen functioneert in verwensingen die felle afkeer, woede en onverschilligheid uitdrukken. Zonder uitputtend te willen zijn, noem ik: je kunt de (hoogste) boom in; je kunt mijn gat kussen; je kunt de pot op; je kunt het lazarus krijgen; je kunt het lazarus genieten; je kunt naar de donder lopen; je kunt voor mij in bonken vallen; je kunt voor mijn part barsten; je kunt wat mij betreft de/het rambam krijgen; je kunt het heen en weer krijgen; je kunt het me doen; je kunt me de bout hachelen; je kunt me wat; je kunt mij de rug op; je kunt mijn viool kussen; je kunt om mij verrekken; je kunt van mij de bomen in; je kunt van mijn part naar de kloten lopen; je kunt de klere krijgen; je kunt de lucht in; je kunt door de bliksem getroffen worden; je kunt in de stront zakken; je kunt mijn kloten kussen; je kunt naar de hel lopen; je kunt om mij dood donderen; je kunt verrekken; je kunt voor mijn part; je kunt ze kussen; je kunt me gestolen worden; je kunt voor mij aan het gas. Aan al deze verwensingen wordt niet altijd om of voor mij toegevoegd. Je kunt voor mij een pop krijgen met een koperen kontje, dan kun je je klere poetsen; je kunt voor mij het dak op. De precieze betekenis van kunnen in deze zinnen is moeilijk te omschrijven, ik kom tot zoiets als: ‘wat mij betreft, staat niets je in de weg om...’; ‘ik wens je toe dat...’ (en dan als object iets onaangenaam of vreselijks).

Al die verwensingen hebben in elk geval thans de betekenis ‘bekijk het maar’, ‘voor mij besta je helemaal niet meer’, ‘ik ben verschrikkelijk kwaad op je’.