C. I. P. w.-stelsel betekenis & definitie

C. I. P. w.-stelsel - een quantitatief chemisch-mineralogische indeeling der stollingsgesteenten, genoemd naar de samenstellers, de vier Amerikaansche petrographen: Cross, Iddings, Pirsson en Washington (1902). Het stelsel berust op een zeer gedetailleerde berekening van den norm, uitgedrukt in procenten.

Naar het gehalte aan de verschillende mineralen wordt het gesteente dan in een zeer uitvoerig schema ondergebracht; het schema is verdeeld in klassen, orden, families, geslachten, enz. De indeeling is zuiver rekenkundig; men stelt telkens twee groepen normatieve mineralen tegenover elkaar, bijv. de lichte en de donkere bestanddeelen (salisch en femisch) en verdeelt de gesteenten dan in vijf groepen, met grenzen bij ⅛, ⅜, ⅝, ⅞; dit wordt dan bij iedere groep herhaald voor andere groepen mineralen. Aan het geheel zit nog vast een geheel nieuwe nomenclatuur. De naam mineralogisch, dien de samenstellers het stelsel gaven, is misleidend; immers de indeeling geschiedt naar normatieve, d.i. berekende, mineralen.

Al wordt de werkelijke mineralogische samenstelling (mode) wel vermeld, op de indeeling heeft zij geen invloed. Het stelsel is zuiver kunstmatig, en practisch wordt het alleen nog gebruikt ter vlugge rangschikking van analyses; ook in de Ver. Staten geraakt het in onbruik tegenover natuurlijke stelsels. Echter is het belangrijk, omdat Washington ruim 8 000 gesteente-analyses van voor 1904 volgens dit stelsel berekende en rangschikte.

Lit.: H. S. Washington, Chemical Analyses of Igneous Rocks, U.S. Geological Survey, Professional Paper; A. Holmes, Petrographic Methods and Calculations (1930).