Gepubliceerd op 20-01-2021

Cherson

betekenis & definitie

1) Gouvernement in het zuiden van europeesch Rusland, tot de zg. nieuwrussische gouvernementen behoorend, grenst ten z. aan de Zwarte zee (kustlijn 124 km.), ten w. aan Bessarabië en Podolië, ten n. aan Kiew en Poltawa, ten o. aan Jekaterinoslaw en Taurië, is 71283 □ km. groot en telt 2.060.000 inw. Het land is grootendeels een eentonige naar het noorden oploopende steppe, doorsneden door meerdere rivieren en door diepe, uitgedroogde rivierbeddingen (russisch ballci): de bodem is bedekt met gras en allerlei aromatische kruiden; wouden ontbreken geheel.

De omgeving van het vlek Kriwojrog aan de Ingulez is rijk aan delfstoffen, vooral aan ijzererts; overigens bevat C. marmer, graniet, porceleinaarde, lithographische steenen, en gips. Hoofdrivieren: de Dnjepr met de Ingulez, de Bug met de Ingul, de Tiligul en de Dnjestr. Klimaat gematigd, doch ongestadig; jaartemperatuur in de stad 0.12° (in Jan. — 6°, in Juli + 29° Celsius.) In het noorden heeft landbouw de overhand, in het zuiden veeteelt (schapen); in het district Tiraspol wordt tabak verbouwd ; vischvangst wordt vooral bedreven aan de Dnjepr en aan de Dnjepr-Bugliman; de havensteden Odessa en Nikolajew zijn middelpunten van een druk handelsverkeer. Het gouvernement, eerst bij den vrede van Jassy in 1792 ten deele aan Rusland afgestaan, is verdeeld in 6 districten; Cherson, Alexandrija, Ananjew, Jelisawetgrad, Odessa en Tiraspol.2) District in het z.o. van het gouv. C., tusschen Dnjepr en Bug en doorsneden door de Ingul en de Ingulez, 19.175 □ km. groot, 390.000 inw.; vele duitsche en israëlietische koloniën. 3) Hoofdstad van het gouv. en het district C , aan den rechteroever van de Dnjepr, die zich hier in meerdere armen splitst, 16 km. breed is en vele eilanden bevat, 28 km. boven haar monding in de Dnjepr-Liman; de stad bestaat uit de militaire voorstad, waarachter, de voormalige vesting met kerk (waarin Potemkin begraven ligt, het arsenaal, de kazernen enz. gelegen zijn, de eigenlijke stad en de voorstad Sabalka;C. is zetel van den gouverneur en van een vicaris van den aartsbisschop van Odessa-Cherson; de stad heeft 62.000 inw., russische en andere kerken, gedenkteekenen van Potemkin en den engelschen philanthroop John Howard, die hier in 1790 stierf, allerlei inrichtingen van onderwijs, land- en tuinbouw, visscherij, scheepsbouw en levendige kusthandel op de havens der Zwarte zee.
C. werd in 1778 door Potemkin gesticht, met het doel er een krijgshaven voor de russische zeemacht van te vormen, en is naar het oud-grieksche Cherson in de Krim benoemd; de krijgshaven werd echter reeds in 1787 naar Nikolajew verlegd; tot 835 bleef de stad nog eene vesting; in 1803 werd zij gouvernementshoofdstad.