Gepubliceerd op 20-01-2021

Breslau

betekenis & definitie

1) Regeeringsdistrict, beslaande het middendeel der pruisische prov. Silezië, grenst ten z. aan Bohemen, is in het z. bergachtig (Schneeberg, 1424 m.), en in het n. vlak, rijk aan meren, vruchtbaar, en wordt hier besproeid door Oder, Neisse, Ohlau, Weistritz, Stober, Weida en Bartsch; hoofdmiddelen van bestaan landbouw, veeteelt, mijnwezen, industrie; oppervlakte 13.479V4 km2., 1,637 885 inw. (telling 1895), waaronder 950.000 evangelischen en 680.000 r.-kath.; het regeeringsdistrict is verdeeld in 24 kreitsen: Breslau (stad) Breslau (land), Brieg, Frankenstein, Glatz, Gross-Wartenberg, Guhrau, Habelschwerdt, Militzsch, Münsterberg, Namslau, Neumarkt, Neurode, Nimptsch, Ohlau, Oels, Reichenbach, Schweidnitz, Steinau, Strehlen, Striegau, Trebnitz, Waldenburg en Wohlau.

Het zendt 13 afgevaardigden naar den Rijksdag, waarvoor het is verdeeld in 13 rijksdagkiesdistricten:1) Guhrau-Steinau-Wohlau,
2) Militsch-Trebnitz,
3) Wartenberg-Oels,
4) Namslau-Brieg,
5) Ohlau-Nimptsch-Strehlen,
6) stad Breslau-oost,
7) stad Breslau-west;
8) landkreits Breslau-Neumarkt,
9) StriegauSchweidnitz,
10) Waldenburg,
11) ReichenbachNeurode,
12) Glatz-Habelschwerdt,
13) Frankenstein-Münsterberg.

In 1900 hadden voor de districten 1, 2, 4, 5, 8 en 9 conservatieven, 11, 12 en 13 centrummannen, 6, 7 en 10 sociaal-demokraten en 3 een lid van de rijkspartij zitting.

2) Breslau (poolsch Wroclaw, lat. Wratislavia), hoofdpl. van de pruis. prov. Silezië en van het regeeringsdistrict B., tweede stad der pruisische monarchie, residentiestad, zetel eens bisschops, is gelegen onder 51° 7' N.B. en 17° 2' O.L. v. Gr., in een goedbebouwde vlakte, aan beide zijden van de Oder, en aan de monding der Ohlau daarin, 567 km. van de monding der Oder, 358 km. z.o. van Berlijn, 380.000 inw.; fabrieken van machinerieën, spoorweg-materieel, piano’s, gouden sieraden, sigaren, olieslagerijen; handel in ruwe metalen, steenkool, hout, stoffen, graan, vee. De stad bestaat uit de binnenstad en vijf door de Oder en grachten daarvan gescheiden voorsteden, als de Ohlauer Wapen v. Breslau voorstad (in het z.o.), de Schweidnitzer voorstad (z.), de Nicolai-voorstad (w.), de Odervoorstad (n.) en de Sandvoorstad (n.o.); over de Oder zijn talrijke bruggen gebouwd; een gordel van boulevards is in de plaats gekomen van de in 1813 geslechte vestingwerken; onder de kerken zijn de kathedraal St. Johannesen de St. ElizaSethskerk (prot.) de voornaamste. Onder de inrichtingen van onderwijs staat de universiteit bovenaan; zij werd in 1702 door keizer Leopold I onder den naam Leopoldina met (kath. theolog. en philos. faculteit) gesticht, in 1806 tot volle hoogeschool met vier faculteiten uitgebreid, waaronder de theologische een r.-kath. en een evang. omvat; verder vele seminariën, 6 gymnasiën enz. B. in de 10d,‘ eeuw gesticht, en oorspronkelijk een Poolsche bezitting, ontwikkelde zich door zijn gunstige ligging snel, werd hoofdstad van het hertogdom Silezië, stond van 1335 tot 1741 onder de heerschappij van Bohemen, werd in 1742 door Frederik II vermeesterd (vrede van Breslau), en was van 1807—13 in de macht der Franschen. B. is de geboorteplaats van Schleiermacher, Lessing enz.