Oosthoek encyclopedie

Oosthoek's Uitgevers Mij. N.V (1916-1925)

Gepubliceerd op 12-01-2019

Openbaarheid

betekenis & definitie

Openbaarheid. - In openbaarheid der behandeling van de publieke zaken wordt een groote waarborg voor een behoorlijke behartiging ervan gezien. Tot 1848 waren echter alleen de vergaderingen der Tweede Kamer onzer StatenGeneraal openbaar (art. 108 Grw. 1815), sindsdien ook die der Eerste en der vereenigde zittingen en van beide kamers (art. 96 Grw. 1848, art. 101 Grw. 1887). De deuren worden echter gesloten, wanneer een tiende gedeelte der aanwezige leden het vordert of de Voorzitter het noodig oordeelt. De vergadering beslist dan of met gesloten deuren zal worden beraadslaagd.

Over de punten, in besloten vergadering behandeld, kan daarin ook een besluit worden genomen. — Een dergelijke regeling bevat art. 43 Gem.wet voor de gemeenteraden. Dit art, voegt er nog aan toe, dat de Raad omtrent het in besloten vergadering behandelde aan allen, die daarbij tegenwoordig waren, geheimhouding kan opleggen, welke in acht moet worden genomen, totdat de Raad haar opheft, (Vergel. artt. 31, 120 en 38 der Reglementen van orde resp. van Eerste en Tweede Kamer en van de vereenigde vergadering). De openbaarheid der vergaderingen van de gemeenteraden is eerst in 1851 door de invoering der Gem. wet ingesteld. Ook thans wordt zij niet door de Grw. voorgeschreven; wel de openbaarheid der vergaderingen van Prov. Staten (art. 130 Grw.; zie ook art. 69 Prov. wet), — Ook voor de rechtspraak schrijft de Grw. openbaarheid voor.

Volgens art. 161 zijn de rechtzittingen, behoudens de uitzonderingen door de wet bepaald, openbaar. In het belang der openbare orde en zedelijkheid kan de rechter van dezen regel afwijken. De uitspraak geschiedt steeds met open deuren. Zie ook artt. 20 R.O., 18, 822, 826 R.v. Volgens art. 147ter S.v., ingevoegd bij de wet van Apr. 1919, Stb. 174, worden personen beneden de 18 jaar niet als toehoorders bij strafzittingen toegelaten. — Naast openbaarheid van vergaderingen wordt bij de wet openbaarmaking van verschillende stukken, als verslagen, rekeningen, begrootingen, belastingkohieren voorgeschreven (zie b.v. artt. 182, 203, 219, 264 Gem.w.). Zie voor de openbare registers onder HANDELSREGISTER.