Pelgrimeren betekenis & definitie

Pelgrimeren is zich gemeenschappelijk naar een plek met een religieuze, culturele of persoonlijke betekenis begeven (Santiago de Compostella). Oorlogsveteranen pelgrimeren als zij jaarlijks hun oorlogsmonument bezoeken (Anzac-dag in Turkije).

Pelgrimeren is vertrekken naar, gaan en aankomen bij een gemeenschappelijke bestemming. Meestal te voet worden vooral lichamelijke inspanningen gedeeld. Het is een oeroud fenomeen. Grafheuvels werden eeuwen geleden bezocht waarvoor achterblijvers thuis en anderen onderweg zich intensief op voorbereidden.

Pelgrimeren kent twee vormen: godsdienstig & sacraal of meer seculier & profaan. Voorbeelden zijn bedevaartgangers naar Lourdes respectievelijk oud-strijders op weg naar hun vroegere slagveld. Beide zijn voorbeelden van collectief zich naar een bestemming begeven. Pelgrimeren kan ook individueel. Maandelijks het graf van iemand bezoeken. Zelfs de individuele gang naar het academisch ziekenhuis kan als pelgrimage-achtig worden beleefd (patiënt = pelgrim, spreekkamer = pelgrimsoord, dokter = priester, zuster = tempeldienaar, anamnese & uitkleden = confessies). Individueel ‘boetvaardig’ pelgrimeren is een trans-individuele en dus gedeelde praktijk binnen de anonimiteit van iets collectiefs.

Vooral godsdienstige pelgrimages (= bedevaarten) veranderen. Gelovigheid en toerisme convergeren, spiritualiteit en sportbeoefening vloeien in elkaar over. Commercialisering en mirakelzucht zorgen voor nieuwe heilige grotten. Van recente datum is de zogenoemde leunstoelpelgrimage via internet. De kijker wordt geïnitieerd in beloofde geheimen en na afloop zit je thuis op de bank. Van een lichamelijke inspanning is nauwelijks nog sprake.

Weloverwogen op weg naar een plek van gedeelde betekenis lopen, is het ritueel van lichamelijkheid plus reflectie. Je rustig voortbewegen over een bestaande route past daarbij. Pelgrimages waren er ruim vóór de eerste puur godsdienstige bedevaartstocht.

Laatst bijgewerkt 21-05-2019