Systematische afwijking betekenis & definitie

De mate waarin de resultaten van metingen of berekeningen overeenkomen met de werkelijkheid. (specialisatie van nauwkeurigheid)

Dit gaat over de structurele afwijking die een meetinstrument of rekenmodel model vertoont. Als dit een bekende afwijking is dan kunnen gegevens hierop kunnen worden gecorrigeerd. Vergelijk dit bijvoorbeeld met een geweer waarvan de loop kom is, waarbij uit de hoek van de loop kan worden bepaald hoe ver je naast een doel schiet als je gewoon rechtdoor schiet. Systematische afwijking moet in relatie tot nauwkeurigheid en statistische precisie worden beschouwd. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen systematische afwijkingen, toevallige afwijkingen en grove fouten. Deze kwaliteitsaspecten zijn nadrukkelijk meer statistisch van aard dan de meer administratieve indicatoren. Systematische afwijking gaat over de mate waarin het resultaat van een groot aantal metingen of berekeningen overeenkomt met een geaccepteerde referentiewaarde. Toevallige afwijking gaat over de mate waarin herhaalde metingen of berekeningen met elkaar oveenkomen. Dit valt in het kwaliteitsraamwerk onder “statistische precisie”. Systematische afwijkingen en toevallige afwijkingen worden ook wel “fouten” genoemd. Een andere categorie van fouten zijn grove fouten, wat zowel onverklaarbaar buitensporige waarden (ook wel: “outliers”) als menselijke vergissingen kunnen zijn. Nauwkeurigheid is het resultaat van de combinatie van systematische afwijking en toevallige afwijking. Afhankelijk van waar de meting of berekening betrekking op heeft gaat dit bijvoorbeeld over positionele nauwkeurigheid (coördinaten), temporele nauwkeurigheid (tijdmetingen) of kwantitatieve nauwkeurigheid (getallen).