Blaricum-syndroom wat is de definitie & betekenis

Het Blaricum-syndroom verklaart waarom sommige mensen niet noodzakelijkerwijs gelukkiger zijn met meer geld. Mensen vergelijken zich altijd met hun omgeving. Het gevolg hiervan is dat iemand bijvoorbeeld niet gelukkiger wordt met een bonus van 2 miljoen euro, omdat zijn buurman in Blaricum een bonus van 3 miljoen kreeg.

Een bankier uit Blaricum ontving een bonus van 2,1 miljoen. Toch was de bankier niet blij. Reden: zijn buurman in de villa ernaast kreeg 2,3 miljoen! Zodra beloning fors is, heeft geld vooral een relatieve waarde: ‘Als ik maar meer heb dan de buurman’.

Ooit deed de Amerikaanse sociaal psycholoog Leon Festinger al onderzoek naar sociale vergelijking. Mensen vergelijken elkaar altijd met anderen. Het gevolg is dat we vaak het gevoel krijgen dat we niet zoveel hebben: we groeien mee met onze omgeving, we leven als het ware in een kudde en op het moment dat we die kudde ontgroeien gaan we weer naar een grotere kudde en hebben we opnieuw het idee dat we van voor af aan beginnen en de minste zijn.

In evolutietermen is dit heel goed: we zijn niet tevreden en willen meer en blijven ons dus ontwikkelen om beter te worden en meer te verdienen. Als je tevreden bent met wat je hebt, groei je niet verder. In onderzoek naar prestatiebeloning en bonussen (Wawoe, 2013) bleek dat bonussen niet zozeer in absolute, maar vooral in relatieve zin effect hebben.

Alleen onderin de rijkdom-piramide heeft geld een absolute betekenis: dan maakt geld het verschil tussen wel of niet een kapotte koelkast kunnen vervangen. Geld maakt dan ook niet zozeer gelukkig (althans niet zodra je meer verdient dan zo’n 60.000 euro), maar wel ongelukkig zodra je te weinig hebt om (zorgeloos) te kunnen leven.