Russells theepot betekenis & definitie

Russells theepot is een gedachte experiment van Bertrand Russell (1872­-1970), een Britse wiskundige, filosoof, humanist en atheïst. Hij schreef tientallen boeken, waaronder het bekende History of western philosophy en kreeg de Nobelprijs voor literatuur in 1950.

Russell was een overtuigde pacifist, protesteerde tegen de Eerste Wereldoorlog en zat daarvoor een tijdje in de cel. In 1927 hield hij een opmerkelijke lezing voor de Londense afdeling van de National Secular Society onder de titel ‘Waarom ik geen christen ben’.‘Religie is volgens mij voornamelijk gebaseerd op angst’, zo betoogde Russell in zijn slot.

Om zijn argumentatie te ondersteunen, schreef hij in 1952 het artikel ‘Is There a God?’ voor het tijdschrift ‘Illustrated’, dat echter niet gepubliceerd werd. Hierin gebruikte Russell een vliegende theepot als voorbeeld: ‘Als ik zou stellen dat er tussen de Aarde en Mars een porseleinen theepot in een ellipsvormige baan rond de zon draait, dan zou niemand het tegendeel kunnen bewijzen als ik er bij zou zeggen dat de theepot te klein is om gezien te worden, zelfs als onze sterkste telescopen gebruikt zouden worden. Als ik dan zou zeggen dat, aangezien het tegendeel van mijn stelling niet bewezen kan worden, het een ontolereerbare miskenning van het menselijk verstand zou zijn om aan mijn stelling te twijfelen, dan zou iedereen me voor gek verklaren. Maar als het bestaan van deze theepot erkend zou worden in antieke boeken, wanneer het elke zondag als de heilige waarheid wordt aangeleerd en de hersenen van kinderen ermee op school geïndoctrineerd zouden worden, dan zou afzien van geloof in zijn bestaan een teken van excentriciteit worden en zou iemand die twijfelt in een verlicht tijdperk naar een psychiater worden gestuurd, of in een eerdere tijd aan de Inquisitie uitgeleverd worden.’

Laatst bijgewerkt 15-02-2017