Oosthoek Encyclopedie

De Oosthoek is een Nederlandse encyclopedie die in verschillende uitvoeringen is verschenen

Gepubliceerd op 29-06-2020

2020-06-29

dienst

betekenis & definitie

m. (-en),

1. het dienen, dienstbaar-zijn: in iemands — treden, hem als ondergeschikte gaan dienen; iemand in — nemen; in — van de staat over gaan; in — van de waarheid, van de liefde, van Gods woord;
2. het dienen als soldaat, staat van werkzaamheid als militair: hij is in, onder — geweest; hij heeft de — verlaten, is uit is van de af;
3. het verrichten van ambtswerkzaamheden gedurende een bepaalde tijd: vanavond heb ik —; vandaag is hij vrij van —; — gaat voor;
4. in, buiten — zijn, zijn betrekking waarnemen of (van zaken) voor zijn bestemming gebruikt worden, resp. daar niet meer in fungeren: hij is al lang niet meer in —; die wagens zijn buiten — gesteld; nieuw materieel in — stellen; een touw deed — als trapleuning, werd ervoor gebruikt;
5. geheel van de werkzaamheden die voor, resp. door een openbare instelling verricht worden, en vandaar die instelling zelf: de geneeskundige —; een tak van —, afdeling van publieke werkzaamheid; werkzaamheid van een openbare instelling ten behoeve van het publiek: de — heeft door het ongeluk slechts kort stilgestaan;
6. nederige hulde, verering: de — van God; het verrichten van kerkelijke plechtigheden, godsdienstoefening: er is vanavond —;
7. (in Nederland verouderd) positie die men in iemands huis inneemt, betrekking: een nieuwe zoeken; naar een meisje in haar vorige — informeren;

. handeling of geheel van de handelingen die men als ondergeschikte ten behoeve van iemand verricht: ontslagen onder dankbetuiging voor de vele diensten, den lande bewezen; (bij uitbreiding, zonder dat van ondergeschiktheid sprake is) wat men ten behoeve, ten nutte van iemand verricht: u hebt me daar een goede — gedaan (bewezen); (spr.) de ene — is de andere waard, een dienst geeft enig recht op wederdienst; (spr.) (aan)geboden is zelden aangenaam; iemand zijn goede diensten aanbieden, zijn hulp, bemiddeling; goede diensten aanbieden, van een staat met betrekking tot een geschil tussen andere staten; iemand ten dienste staan, ter beschikking; (gew.) bediening, bedieningsgeld;

9. dat boekje is me van — geweest, heeft me geholpen, ik heb er nut van gehad; waarmee kan ik u van — zijn?, wat is er van uw — ?, wat verlangt u?, ten dienste staan, ter beschikking; gooi dat oud papier niet weg, het kan nog wel eens — doen, gebruikt worden, van nut zijn.

Onder diensten verstaat men prestaties van onstoffelijke aard, zulks in tegenstelling tot materiële goederen. Allereerst behoren tot de diensten alle persoonlijke prestaties (b.v. onderwijs). Daarnaast kan men van diensten spreken bij een opeenvolging van prestaties, die een duurzaam goed in de tijd levert. Soms gebruikt men de term in de betekenis van dienstbetoon (service). Hieronder wordt dan speciaal dat onderdeel van de prestatie verstaan, dat als een extra gerief wordt bij geleverd. In dezelfde tegenstelling tot goederen, wordt de term diensten gebruikt in de leer van de internationale handel. Op de betalingsbalans van een land worden o. a. hieronder verstaan: ontvangsten wegens diensten als bankier aan het buitenland bewezen, inkomsten uit de koopvaardij, geldzendingen van bloedverwanten uit den vreemde, opbrengsten uit toerisme, zie bedrijfsindeling.