Natuurdiëtisten Nederland

Natuurdiëtisten Nederland is een platform, inspiratiebron en kennisinstituut over voeding, opgericht door Marijke de Waal Malefijt, klinisch werkend natuurdiëtist.

Gepubliceerd op 27-02-2020

2020-02-27

Urinekleuren - en geuren

betekenis & definitie

Normaal gesproken is de kleur van urine helder en lichtgeel tot felgeel van kleur. Dit wordt veroorzaakt door de kleurstof urochroom. Deze wordt continu en in dezelfde hoeveelheid geproduceerd.

Bij minder geconcentreerde urine is de kleur lichter dan bij sterk geconcentreerde urine. Veranderingen in eetpatroon, schommelingen in de hormoonhuishouding, maar ook bepaalde geneesmiddelen hebben invloed op de kleur en geur van de urine.

Wat betekenen de kleuren van urine?
Lichtgele urine: Wanneer er in korte tijd veel water wordt gedronken, kan de urine lichtgeel tot vrijwel kleurloos worden. Dit betekent dat er een lage concentratie urochroom in de plas aanwezig is, maar zegt niets over de gezondheid. Bij slecht ingestelde diabetes of slecht werkende nieren kan de urine ook lichter zijn.

Donkergele urine: Wanneer iemand te weinig heeft gedronken of er in korte tijd veel vocht verloren is, kleurt de urine donkergeel. Ochtendurine is vaak geconcentreerder en dus donkerder van kleur, omdat je ‘s nachts veel transpireert.

Witte urine Een hoog gehalte aan fosfaatzouten in de urine kan deze witter maken. Het is verstandig even langs de huisarts te gaan.

Grijze urine: Grijsachtige urine kan wijzen op beginnende nierstenen. Ga even naar de huisarts. Voldoende drinken is in dit geval extra belangrijk.

Zwarte urine: Zwarte urine betekent meestal dat er melanine wordt uitgescheiden via de urine. Dit kan voorkomen wanneer iemand huidkanker (melanomen) heeft.

Bruine urine: Wanneer urine hemoglobine, spiereiwitten of andere afgebroken eiwitten bevat, kan deze een bruinige kleur krijgen. Neem bij langere tijd aanhoudende bruine urine voor de zekerheid even contact op met de huisarts.

Paarse urine: Wanneer de urine paars-rood van kleur is, kan dit duiden op ziektes die te maken hebben met stoornissen in de aanmaak van rode bloedcellen.

Rode urine: Rode bietjes of rode kool kunnen de urine rood kleuren. Ook de menstruatie kan soms voor wat bloed in de plas zorgen. Wanneer de urine langere tijd rood is, wijst dit echter op bloed in de urine, oftewel hematurie. Het is altijd verstandig contact met de huisarts op te nemen.

Wat betekenen de geuren van urine?
Zwavelachtige geur: Waarschijnlijk beschikken sommige mensen niet over de enzymen om het asparaginezuur, dat je behalve in asperges ook kunt vinden in rotte eieren, uien en knoflook, om te zetten. Het geeft urine een zwavelachtige geur.

Ammoniakgeur: Ons lichaam breekt aminozuren uit eiwitten af wanneer er te veel van zijn. Door onze hoge vleesconsumptie komt dit in westerse landen veel voor, want vlees zit boordevol eiwitten. Veel sporters die extra eiwitten nemen voor de opbouw van de spieren kampen regelmatig met een ammoniakgeur in zweet en urine.
Een sterke ammoniakgeur van je urine is ook een indicatie dat je niet voldoende water drinkt.
Een andere oorzaak is een blaasontsteking.

Acetongeur: Wanneer de urine naar aceton ruikt is dat een teken dat de bloedsuikerspiegel erg hoog is.

Metaalachtige geur: Vitamine B-complex-supplementen kunnen een metaalachtige geur veroorzaken. Dit verschijnsel wordt minder wanneer het B-complex tijdens de maaltijd wordt ingenomen.

Visgeur: Urine die een visgeur heeft kan als oorzaak besmetting met een SOA hebben, die veroorzaakt wordt door de parasiet Trichomonas vaginalis. De symptomen zijn hevige jeuk en een stinkende, schuimende, groengele urine.

Wat zijn oorzaken van stinkende urine?
• Urineweginfectie. Komt vaker voor bij vrouwen als gevolg van de anatomie en is de belangrijkste oorzaak van stinkende urine bij vrouwen.
• Vaginitis. Ontstaat ten gevolge van een bacteriële of schimmelinfectie met de gist Candida. Suiker bevordert verspreiding van schimmels, dus vermijd voedingsmiddelen met een hoog suikergehalte.
• Prostatitis. Wordt meestal gekenmerkt door ontsteking van de prostaat. Deze walnoot-vormige klier bevindt zich alleen bij mannen, net onder de blaas.
• Nierstenen. Dagelijks voldoende water drinken is hierbij extra belangrijk.
• Uitdroging.
• Koffie. Stimuleert vochtverlies, hetgeen vaak leidt tot uitdroging, waardoor stinkende urine veroorzaakt kan worden.
• Medicijnen. Antibiotica voor de behandeling van bacteriële infecties staat er om bekend de urinegeur te beïnvloeden. Multivitaminesupplementen leiden vaak ook tot een verandering van de urinegeur.
• Leverproblemen. Hierdoor krijgt de urine een donkere amberkleur.
• Diabetes. De urine krijgt een kenmerkende zoete geur.
• Voedingsmiddelen. Door het eten van bijvoorbeeld asperges, veroorzaakt de afbraak van zwavelhoudende stoffen daarin stinkende urine.
• Vaginale zepen. Deze beschadigen de gezonde bacteriën in het genitale gebied. Daardoor wordt die ‘onaangename’ geur die je probeert te bestrijden alleen maar erger.
• Hormonen. De hormonen oestrogeen en progesteron hebben een milde invloed op de geur van urine. De ovulatie, maar ook zwangerschap kunnen ervoor zorgen dat de urine een onaangename geur krijgt.