(Gerbert), paus en geleerde. * Omstreeks 950 bij Aurillac (Auvergne), † 1003 te Rome; paus in 999. Gerbert heeft veel gereisd en naast theologie bijzonder wiskunde en natuurwetenschappen gestudeerd.
Zijn ongewone kennis van de geheimen der natuur bezorgde hem zelfs den roep van toovenarij. Hij schreef over arithmetica en astronomie en was de eerste Europ. schrijver, die het gebruik van het Indo-Arabische positiestelsel bevorderde; hij kent echter het teeken 0 niet en plaatst de cijfers op de apices van den → abacus.Gerbert was secretaris van den aartsbiss. van Reims en werd later zelf door den Fr. koning tot aartsbiss. van dit diocees benoemd, doch de paus bekrachtigde deze benoeming niet. In 998 werd hij aartsbiss. van Ravenna en het volgende jaar, door invloed van den hem zeer genegen Duitschen keizer Otto III, paus; de eerste Franschman die deze waardigheid bekleedde. Hij was een waardig en voor de hervorming der kerkelijke toestanden ijverig werkzaam opperherder.
Uitg.: Olleris, Oeuvres de G. (1867); Bubnov, Gerberti Opera Mathematica (Berlijn 1899) ; Migne, Patr. Lat. (dl. 139).
Lit . : Döllinger, Papstfabeln (1890.; Picavet, G. un pape philosophe d’après l’hist. et la légende (1897); Duc de la Salie de Rochemaure, G. le savant, le faiseur de rois, le pontife (1921).
Dijksterhuis/Gorris.