Zeemans woordenboek

Jacob van Lennep (1865)

Gepubliceerd op 11-07-2022

Mars

betekenis & definitie

z.n.v. - Houten vlak, zich rondom den mast uitstrekkende, ter plaatse waar de hoofdtouwen gespannen worden. Het vervangt de oudtijds aldaar aanwezige Mastkorf, die aldus genaamd werd naar de gelijkenis op de korf eens Marskramers.

Beiden heetten vroeger Mersche. Zoo zegt Pharao in Vondels PASCHA:Loopt met u mersche loopt,

waar hy op een marskraam doelt: en Cats in de Huisvader.

Een man, die 't seyl noyt soo en stelt,

Dat mast en mersche wordt gevelt.

Spreekwijze: mars boven mars voeren gold, eertijds voor een spreekwoord, even als Bram boven Bram. Zie bram. Vondel bedient zich op niet onaardige wijze van die uitdrukking in zijn Helden Godes, waar hy, de weelde afschilderende der Jonkvrouwen in Noachs dagen, van haar wel wat anakronistisch vertelt:

Haar halzen blanck als sneeuw zy preuts en opgeblazen,

Omkransten, mars op mars, met krauwelsportefrazen.

d. i.: Zy droegen dubbele kragen, twee boven elkander.