Woordenboek van Populair Taalgebruik

Marc De Coster (2020-2025)

Gepubliceerd op 27-08-2024

zich het schompes werken, lachen enz.

betekenis & definitie

(1969) (inf.) erg hard werken, lachen enz.. Schompes of schompus wordt hier gewoon gebruikt ter intensivering. Vaak nog versterkt tot 'het schompes achter je hart'. Schompes is mogelijk een verbastering van scorbutus, scheurbuik. Een andere theorie is dat het onderdeel 'schom' een oud dialectwoord is voor schuim. Van een paard dat zich bovenmatig had ingespannen werd vroeger gezegd dat het 'schom' (schuim) erop stond. Oorspronkelijk soldatenslang, thans in bredere kring verspreid. Vgl. zich het schomplazarus werken. Syn.: zich het apezuur* werken enz.

• Een stuurmachine zou beter zijn, zegt hij met het air van een volwassen stuurman. Dan hoefde je alleen maar op een knop te drukken en je niet „het schompus" te draaien om de schuit te krijgen waar je hem hebben wilt. (de Waarheid, 22/03/1969)
• En zelfs in een Amsterdams café zucht Jan Akkerman nog. „Ja. Zeg nou zelf. Heb ik me hier' voor 20 Jaar het schompus gewerkt om op zo'n rotfestivalletje te spelen?" (de Telegraaf, 31/10/1970)
• Amsterdam lacht zich het schompes om WHAT'S UP DOC? en daarover lopen de meningen ook ten zeerste uiteen. (de Telegraaf, 06/10/1972)
• ... ik heb me 't schompus gewerkt.... (Ben Borgart: Buiten schot. 1975)
• Laat ons de schompes wachten, laat ons omlopen. (C. B. Vaandrager: De Hef. 1975)
• Weer rijden ze zich een kilometer of twee, drie het schompes. (Leeuwarder Courant, 09/07/1976)
• Dat FC Utrecht kon geen gat in een pakje boter schoppen. Dan ga je de bal toch rondspelen.' Dan lopen die gasten zich de schompes. (het Vrije Volk, 26/11/1979)
• (Henk Salleveldt: Het woordenboek van Jan Soldaat in Indonesië. 1980)
• Skompes, in de zegsw. z’n oigen ’t skompes frete, overdadig veel en lekker eten. – Z’n oigen ’t skompes lache, zich doodlachen. De herkomst van het woord is onduidelijk. Misschien moet men het zoeken in de bargoense sfeer. (Jan Pannekeet: Westfries woordenboek. 1984)
• Sinds hij zich niet meer het schompes werkt in de kolen, denkt hij steeds vaker terug aan Indië waar hij bij de infanterie heeft gevochten... (Martin Bril: Voordewind. 1990)
• Meteen moet je je het schompes gaan werken om aan de bak te komen, en de beste jaren van je leven gaan op aan studeren of loonslavernij . (Lydia Rood: Zij haar zin. 1996)
• 'Bram is een ijskonijn,' zegt Marc Delissen. 'Eerlijk, rechtuit en een echte vechtjas. Een jongen waar ik blind voor ga. Omdat hij leergierig is, bereid is naar ouderen te luisteren en zich werkelijk het schompes traint. (Vrij Nederland, 10/08/1996)
• Gezonde lak aan alle regeltjes en ik denk dat Van Gaal zich helemaal het schompes lacht om de intens burgerlijke brief van de heren notulisten van de Nederlandse Sport Pers. (Youp van ’t Hek: En het bleef nog lang onrustig in mijn hoofd. 1996)
• .... ik kon gewoon weer gaan shoppen tot een uurtje of zes en me dan bij de Hema het schompes vreten aan worst.... (Helga Ruebsamen: Beer is terug. 1999)
• Dat vind ik unfair tegenover collega’s die zich het schompes werken. (Vrij Nederland, 15/04/2000)
• Bin Laden zit ergens in een bergspelonk en lacht zich helemaal het schompes om de om hem heen exploderende kruisraketten. (NRC Handelsblad, 22/09/2001)
• Ik schrok me zevenendertig slagen het schompes toen ik het hoorde. (Nieuwe Revu, 15/05/2002)
• Nou, ik wil ze weleens horen, hoor, die cabaretiers die zich vijf keer in de week het schompes werken en niks terugkrijgen omdat ze te veel eisen. (HP/ De Tijd, 06/06/2003)
• Die Bruinsma lacht zich ondertussen helemaal het schompes. Door zijn toedoen wankelt de monarchie behoorlijk. (NRC Handelsblad, 18/10/2003)
• (Paul Spapens, Gerard Steijns, Wil Sterenborg & Frans Verbunt: Goedgetold. Diksjenèèr van de Tilbörgse taol. 2004)
• Hij werkte zich het hele jaar het schompes en kwam hier om even lekker te liggen. (Youp van ‘t Hek in NRC Handelsblad, 08/01/2005)
• Je zat te bellen en je schrok je het schompes toen ik binnenkwam. (Renate Dorrestein: Mijn zoon heeft een seksleven en ik lees mijn moeder Roodkapje voor. 2006)
• skompes, de -, in bijv.: zich de skompes èten ‘heel erg veel eten’, zich de skompes lachen ‘heel hard lachen’. (Minke Kraijer e.a.: Op zien Zwols. Woordenboek van de Zwolse taal. 2008)
• Rudi, die zo verrukkelijk lui kon zijn, werkt zich kortom het schompes …. (Koos van Zomeren: Die stad, dat jaar. 2009)
• Ook hij schreef zich het schompes in een manische behoefte gehoord te worden. (Lydia Rood: Mannen, ze willen wel. 2011)
• Zodat ze zich het schompes zouden schrikken en niet zouden weten hoe snel ze weg moesten komen. (Lydia Rood: Kus me. Kus me niet. 2011)
• Vandaag vieren we gewoon dat Ilse DeLange bestaat. Die zich het schompes werkt om haar nieuwe plaat Next To Me te verkopen, niet voor zichzelf natuurlijk, maar meer om haar platenmaatschappij een plezier te doen. (Joep van Deudekom: Vind ik leuk. 2011)
• Ik kolfde me vooraf het schompes en liet Jesper plus ruim twee liter moedermelk achter bij mijn ouders. (Heleen van Royen: Verboden vruchten. 2012)
• Mijn man werkt zich het schompes voor jouw uitkering, je mag hem weleens een bedankbriefje sturen. (Heleen van Royen: De hartsvriendin. 2013)
• Canada. Ik schrok me het schompes. (Bart Chabot: Zestig. 2014)
• Je kunt je er helemaal het schompes naar zoeken als je je niet hebt voorbereid. (Menno Pot: Vak 127. 2014)
• Gisterenavond heb ik mij nog het schompes gesleept met Karim en Thomas om de handel, die er al om halfzes was, in de bestelbus en later bij thomas thuis op zolder te krijgen. (Co Pee: Afhaalchinees. 2016)
• Dat gedoe met Zwarte Piet. Wij volgen dat hier een beetje en lachen ons helemaal het schompes. (Youp van ’t Hek: Youp voor gevorderden. 2016)
• Maar een baan was de enige uitweg, en dus solliciteerde Harold zich het schompes. (Eric Kollen: Jongenssprookjes. Deel 4. 2016)
• We hebben ons recentelijk het schompes geïnvesteerd, Kristel. (Renate Dorrestein: Zeven soorten honger. 2016)
• Ik eet me helemaal het schompes de laatste tijd, maar val kilo’s af. (Hetty Kleinloog: Volle bloei. 2018)
• Alle sporters zijn goudeerlijk. Ze trainen zich het schompes en gaan daarna met open vizier de strijd met elkaar aan. (Youp van ’t Hek: Lonely at the top. 2019)
• … hoe groot zou de rest zijn die zich evenzeer het schompes werkt maar hun roerganger nooit te zien krijgt in makkelijke ribbroek en lamswollen trui … (Peter Buwalda: Otmars zonen. 2019)
• Acht weken lang trainde ik me het schompes met mijn professionele danspartner Bernard. (Heleen van Royen: Moeder, dochter, minnares. 2020)
• Verkocht als onafhankelijk journalistiek product waarover iedereen zich inmiddels het schompes heeft gelogen. (Youp van ’t Hek: Driftkakker. 2021)

< >