(1941) (V van victoire of vrede) gebaar waarbij de wijsvinger en middelvinger in een V-vorm worden opgestoken, gebruikt als overwinningsgroet of als teken van goedkeuring. Winston Churchill heeft het ongetwijfeld populair gemaakt, maar tijdens W.O. II heeft het teken zijn wortels in het verzet in België. De liberale partijvoorzitter Victor de Laveleye (1894-1945) voerde voor de oorlog campagne tegen het “communistische gevaar” en tegen Rex, de fascistische partij onder leiding van Léon Degrelle. In Londen kreeg de Laveleye de leiding over Radio Belgique/Radio België dat onder de vleugels van de BBC het thuisfront elke dag moed insprak. Tijdens een luchtaanval bracht een brainstorm antwoord op de zoektocht naar een symbool van verbinding en verzet. In januari 1941 riep De Laveleye in zijn radiopraatje op om de letter V te gebruiken: die stond zowel voor het Franse “victoire” als voor het Nederlandse “vrijheid”. Zo’n teken was ook makkelijk en snel aan te brengen, met nauwelijks twee strepen. Als politicus begreep De Lavelye het belang van slogans, gebaren en symboliek. En de boodschap aan de Duitsers was duidelijk. De V gaf aanleiding tot talrijke graffiti overal in Europa. De Britse openbare omroep lanceerde de slogan ‘V for victory’ en riep op om V-tekens te krassen op muren, deuren en trottoirs. “V-Man is back”, schreven de Britse kranten toen Churchill terugkeerde van een trip naar de Verenigde Staten, die door de aanval op Pearl Harbor de oorlog waren ingesleurd. Aanvankelijk probeerden de Duitsers de V te claimen met “Viktoria”, een oud-Duitse overwinningsroep. Maar dat zorgde voor een averechts effect. Sinds 1959 is het V-teken ook de Morsecode-weergave van deze letter of de eerste vier noten van Beethovens Vijfde Symfonie, die hetzelfde ritme hebben.
• Toen Churchill op het vliegveld van Moscou arriveerde stak hij zoals dat in Engelse en Amerikaanse kringen gebruikelijk is, twee vingers op om het bekende V-teken te maken. Dit teken is echter in de Sowjet-unie onbekend, met het gevolg, dat zich als een lopend vuurtje door Moscou het nieuws verspreidde, dat Churchill het tweede front had beloofd. (Het volk, 20/08/1942)
• Na. de speech zette de Gaulle zelf de Marseillaise in, welke door allen meegezongen werd. Bij het vertrek moest de Gaulle door een brede haag mensen, die allen het V-teken met die hand maakten. (De vrije gedachte, 16/05/1944)
• Door heel Europa zal onder het symbool van het „E”-teken na-oorlogse tegenhanger van ’t V-teken van Churchill een campagne worden begonnen onder auspiciën van de pas gevormde „Europese beweging”, de opvolger van de „Beweging voor een Verenigd Europa”. (Zutphensch dagblad voor Achterhoek en Veluwezoom, 27/10/1948)
• Oom Gerrit en Jan, door vader gewaarschuwd, kwamen haastig binnen. Daar was ook buurman Hoeks, die zelf geen radio had en daarom iedere dag hier het nieuws kwam beluisteren. Hoor, rom-pom-pom-pòòm, daar was het V-teken, ze waren nog net op tijd. (Anne de Vries: De storm steekt op. 1952)
• Toen hij het hoofd ophief, zag hij, dat het een meisje was. Hij stak vragend twee vingers uit elkaar tot een v-teken, ze beantwoordde zijn gebaar, hij hoorde haar pfft zeggen, terwijl ze de regen uit haar ogen streek, en naar hem toekroop. (Max Dendermonde: De deur op een kier. 1958)
• De propaganda mocht, zeker in den beginne, de inlichtingendienst niet in de wielen rijden. Eerst heel langzaam kon de geest van het verzet worden gekweekt. Daarbij was het beroemde V-teken dé grote vondst, juist in Denemarken, waar door die eigenaardige situatie van de Regering tegenover Duitsland ook de Regering geen peil kon trekken op de aanwezigheid van die geest van verzet. Toen het V-teken echter eenmaal door de B.B.C. de lucht in was geslingerd bleek uit het massaal opduiken van dit teken overal in Denemarken eensklaps hoe sterk het verzet reeds begon te leven. (Streven. Jaargang 22. 1968-1969)
• Zo ligt de ene oorlogsmisdadiger in een betonnen kelder met een strop om zijn nek, als waarschuwend voorbeeld in de geschiedenisboekjes en ligt de andere oorlogsmisdadigers op een bed en strekt zijn vingers in een vertwijfeld V-teken. (Adriaan Venema: Een sterfgeval in Duitsland. 1971)
• In de Iraakse hoofdstad Bagdad brak na de aankondiging van het bestand een vreugde-uitbarsting los. Meer dan één uur lang knalden de schoten van geweren en automatische wapens, terwijl automobilisten toeterden en het V-teken maakten. (De Tijd, 10/08/1988)
• Ecuadoriaanse feministen dreigden honderd mannen te amputeren als Lorena niet werd vrijgesproken. Lorena werd hun heldin. Haar aanhangers hebben inmiddels een eigen V-teken. Hun V staat niet voor Vrede maar voor Victorie en hoe ze die denken te behalen, maken ze duidelijk door met diezelfde twee vingers het knip-gebaar te maken. (Het Belang van Limburg, 26/01/1994)
• Een brainstorm tijdens een luchtaanval bracht een antwoord op de zoektocht naar een symbool van verbinding en verzet. In januari 1941 riep De Laveleye in zijn radiopraatje op om de letter V te gebruiken: die stond zowel voor het Franse “victoire” als voor het Nederlandse “vrijheid”. Bovendien was het makkelijk en snel aan te brengen, met nauwelijks twee strepen. De boodschap aan de Duitsers was helder. Het overgrote deel van de onderworpen bevolking wachtte op een eerste teken van zwakte.(De Standaard, 06/05/2026)
