(19e eeuw) (sch.) geld. Vaak vergezeld van het gebaar met duim en vinger. Mogelijk een zinspeling op munten van de Spaanse koning Filips IV (1621-1665).
• Mij ontbreekt het aan Philippus quartus, voor: geld. (J.P. Sprenger van Eijk: Handleiding tot de kennis van onze vaderlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke zegswijzen, bijzonder van De Scheepvaart en het Scheepsleven ontleend. 1835)
• Philippus Quartus. Zoo noemt hier het volk het gereede geld, of ook wel het geld en goed, het vermogen van iemand. Hij heeft geen Philippus Quartus het ontbreekt hem aan geld, aan vermogen. De spreekwijze is afkomstig van de Spaansche tijden, toen alhier het geld in zwang was met de beeldtenis van Philippus IV, welke men zeer veel nog op de Spaansche dukatons ziet. De reeds voor dien tijd in omloop zijnde Philippus gulden was zeven stooters Brabandsch, d.i., de stooter gerekend tegen tien oorten, 17½ stuivers Brabandsch. (Jacob Hendrik Hoeufft: Proeve van Bredaasch taal-eigen. 1836)
• Mij ontbreekt het aan Philippus quartus. (Noord en Zuid. Jaargang 7. 1884)
• Het ontbreekt mij aan Philippus Quartus. [Dat wil zeggen: ik heb geen geld. ‘De spreekwijze is afkomstig van de Spaansche tijden,’ zegt v. eijk, ‘toen alhier het geld in zwang was met de beeldtenis van philippus iv, welke men zeer veel nog op de Spaansche Dukatons ziet.’] (P.J. Harrebomée: Spreekwoordenboek der Nederlandsche taal. 1858-1862)
• Aan het eindpunt deswege ondervraagd, zeide de man, dat hij er niet aan gedacht had er was vergeten den philippus quartus als memoriekruid toe te passen en dat er vaste stopplaatsen waren. (Het vaderland, 25/08/1911)
• Filipskwartes = geld (met het nodige gebaar van duim en vinger); [Molema], Uit de tijd, dat vooral in Brabant geld in omloop was met de beeltenis van Philippus quartus, Filips IV. (K. ter Laan: Nieuw Groninger Woordenboek. 1929)
• Wij hebben al gemeld, dat Nieuw Zuid-Wales zijn schuld aan het moederland niet wilde betalen, bij gebrek aan philippus quartus, zeer ten ongenoegen van het bestuur der Commonwealth. (Provinciale Geldersche en Nijmeegsche courant, 31/01/1931)
• (Ewoud Sanders: Voor een dubbeltje op de eerste rang. 2001) p. 23
