(1784) (< Gr. para, in strijd met + Fr. chute, val) licht stoffen scherm dat zich met lucht vult wanneer het wordt uitgezet, gebruikt om de val van een persoon of object vanaf grote hoogte (uit een luchtballon of vliegtuig) af te remmen. Leonarda da Vinci was de eerste die rond 1485 een ontwerp tekende voor een piramidevormige parachute van linnen en houten stokken. De Franse luchtvaartpionier André Jacques Garnerin (1769-1823) maakte in oktober 1797 de eerste succesvolle sprong uit een luchtballon. Zijn parachute had echter nog geen opening bovenin, waardoor hij heftig slingerde. In de 19e eeuw werden parachutes ronder en gemaakt van zijde. Voor de stabiliteit werd er ook bovenin een ventilatieopening gemaakt. Tijdens de eerste wereldoorlog werden parachutes ook militair gebruikt, vooral voor ballonvaarders. De grote doorbraak kwam pas tijdens de tweede wereldoorlog. Na 1945 werden synthetische materialen zoals nylon gebruikt. De parachutes werden ook meer bestuurbaar. De term zelf zou bedacht zijn door de ballonvaarder J.P. Blanchard (1753-1809). Op 4 juni 1785 testte hij het prototype van een parachute uit, bevestigd aan een hond. Le Robert Dict. alphabétique et analogique (1986) dateert de Franse parachute op 1777, maar dat is volgens de Oxford English Dictionary niet te verifiëren gebleken. Slangtermen voor parachute zijn chute* en paraplu*. Zie ook: bokkentuig*; fakkel*; streamer*.
• Omtrent 7 minuten na zyne opvaart, liet hy 2 Hondjes, aan ene Parachute vastgemaakt, van ene hoogte van ongeveer 3000 voet neder, die langzaam dalende, onbeschadigd beneden kwamen. (Algemene konst- en letterbode. Jaargang 1. 1788)
• De Parachute is een Instrument, geschikt om zich van eene groote hoogte te kunnen laaten vallen, zonder zich te bezeeren. 'Er zyn zekerlyk gevallen, in welke zulke werktuigen van grooten dienst kunnen zyn, by voorbeeld, in het beklimmen van hooge steilten; in geval van brand, wanneer de bewooners der hoogste verdiepingen niet, dan door de vensters, kunnen ontkomen, enz. Dan inzonderheid is dit werktuig door den beroemden Luchtreiziger blanchard uitgedagt, om, zo 'er eens een ramp aan een Luchtbol komt, door middel van zodanig een werktuig veilig naar beneden te kunnen daalen. (Vaderlandsche letteroefeningen. Jaargang 1798)
• De aanschouwers (het was te Mousseaux) waren daarvoor een oogenblik beangst; de parachute onderging eenige vertraging in het ontplooijen; de Heer Garnerin scheen ter aarde te moeten vallen, volgens de regte rede zijns inhouds, vermenigvuldigd door het vierkant zijner snelheid; dan, gelukkig opende zich de parachute, en de nederdaling kwam zonder ongeluk tot stand. (Vaderlandsche letteroefeningen. Jaargang 1816)
• Op het museumterrein ging Katchen’s luchtballon statig op en werd kalm nagestaard daar men wel begreep dat Katchen niet op de puntige stadsdaken met de parachute zou neerdalen en evenmin zou trachten de Noordpool te bereiken. (Eigen haard; geïllustreerd volkstijdschrift, 05/09/1908)
• Zoo sprongen reeds bij Moskou 35 man gelijktijdig af, maakten met de parachute een geslaagde doellanding, direct daarop gevolgd door een marsch van 10 km, waarbij zelfs een rivier moest worden overgezwommen. (Vliegwereld; populair geillustreerd weekblad voor de luchtvaart, 22/10/1936)
• Al moge de parachute de oudste vorm van luchtvaartuig zijn, waarmede reeds door verschillende personen proeven werden genomen, vóór in 1783 de luchtballon werd uitgevonden, zoo heeft het toch nog ruim één en een kwart eeuw moeten duren, vóór zij als reddingsmiddel practische toepassing vond. Toen Jacques Garnerin zijn ballonparachute had geconstrueerd en daarmede op 22 October 1797 te Parijs de eerste daling vanuit een luchtballon volvoerde, beoogde de Franschman de met een betrouwbaar reddingsmddel te verrijken. (Vliegwereld; populair geillustreerd weekblad voor de luchtvaart, 15/02/1942)
• De Amerikaanse luchtmacht heeft een nieuw soort parachute in gebruik genomen. Hel is een aluminium „buis", die gebezigd kan worden om zes soldaten uit te werpen. De nieuwe „parachute" kan óf militairen irfhouden, öf goederen tot eengewicht van 3500 pond. De schok van de landing wordt gebroken door vier grote luchtkussens. (Java-bode: nieuws, handels- en advertentieblad voor Nederlandsch-Indie, 26/03/1955)
• Terwijl de helikopter achter hem neersloeg was hij tijdens het dalen weggedreven door de wind die vat had gekregen op zijn parachute. (Henk van Kerkwijk: Geweer met terugslag. 1966)
• Een door een medewerker van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA ontworpen parachute — een soort particuliere skilift — zal worden vervaardigd en op de markt gebracht door een Nederlandse textielonderneming. Met behulp van de wind kan een skiër met deze parachute, die de naam „uphill-racer" draagt, tegen een berghelling naar boven gaan. Bij de afdaling kan de parachute in de rugzak mee worden genomen. (Trouw, 23/01/1979)
