Woordenboek van Populair Taalgebruik

Geschreven door Marc De Coster. Uitgegeven op Ensie in 2020.

Gepubliceerd op 02-08-2021

meme

betekenis & definitie

(1995) (< Eng. uitspraak: miem) (internet) grap die slechts een select groepje surfers begrijpt; een idee dat zichzelf verspreidt en mensen zonder nadenken overnemen. Memes verspreiden zich in de vorm van video's, foto's of tekstjes die razendsnel gedeeld worden via sociaalnetwerksites.

• Produkten moeten vandaag de dag ideeenwerelden als ozonlagen om zich heen weten. Meme's hebben dat, zegt Aboud. Wat is een meme? Een meme (spreek uit: miem) is een produkt dat staat voor een idee, een gedachte, betrokkenheid. Een meme suggereert iets dat buiten zichzelf bestaat, iets dynamisch. Apple Macintosh is een meme, en Internet, en ook Nike. Het zijn symbolen die naast power ook 'inhoud' hebben, al was het alleen maar omdat ze in de geest van de gebruiker hebben kunnen binnendringen. (de Volkskrant, 19/09/1995)
• (Frank Bierens & Mo Veld: Gigataal. Stijlwoordenboek voor het nieuwe millenium. 1999)
• Op tumblr, een sociaal netwerk waar vooral jongeren, meestal anoniem, content met elkaar delen, bestaat een actieve feministische gemeenschap. Er worden memes (plaatjes met grappige tekst, vaak running gags in bepaalde kringen), gedichten en ervaringen gemaakt en gedeeld. (Linda Duits: Dolle mythes. 2017)
• Het begrip memetica - afgeleid van het woord meme - werd eind jaren zeventig geintroduceerd door de bioloog Richard Dawkins in zijn boek The Selfish Gene. Een meme is een idee dat heeft postgevat in de hoofden van mensen, daar een eigen leven leidt en zichzelf repliceert in de hoofden van andere mensen. Met memen ben je behept, ze zitten in je hoofd, maar als het ware ook in je genen. (Next, 25/08/1999)
• Wie de afgelopen jaren een lollig filmpje doorgestuurd kreeg, kon er bijna zeker van zijn dat het om een `meme' ging: een zichzelf supersnel uitbreidende rage onder internetters. (Algemeen Dagblad, 23/02/2013)
• Het ontkennen van de Holocaust word een meme genoemd en zelfs ‘expert level trolling’. (Vrij Nederland, juni 2017)
• Gingell verwijst naar evolutionair bioloog Richard Dawkins, die in zijn boek The Selfish Gene (1976) de wetenschappelijke term meme introduceerde. Naast genen heb je ook ‘memen’: informatiedragers die ons cultureel erfgoed (zoals taal, mythen en religie) opslaan en doorgeven. Memen worden op een vergelijkbare manier doorgegeven als genen, door replicatie, zij het in de mildere variant van imitatie. Denk bijvoorbeeld aan de manier waarop kinderen een taal leren, door hun ouders na te praten. (Willy Martin & Marcel Thelen: Vak-taal. Van Achterhand tot Zwavelgeel elfenbankje. 2017)
• Vanuit de evolutiebiologie beschouwd is kantoortaal een belangrijke ‘meme’ geworden: een informatiedrager waarmee we cultureel erfgoed opslaan en doorgeven. (Jiska Duurkoop: Straatpraat. Hoe moderne straattaal Nederland verenigt en verdeelt. 2018)