(17e eeuw) verpersoonlijking van Oranje.
• Licht zou een negentiende-eeuwer vragen, of in dat Jan Ranje geen spotternij verborgen lag; 't was echter niets minder dan dat. Reeds in Breêroos ‘Moortje’ vinden wij 't, maar weêr eenigszins verzacht: ‘Aplen van Jeranje.’ Jan werd in de volkstaal van ouds en oorspronkelijk gebezigd om een persoonlijkheid, welke dan ook, uit te drukken, en in de plaats te staan voor elken naam, dien men niet kende of niet verkoos te noemen: van daar noemde men en noemt men nog bij ons elken knecht in herberg of koffiehuis Jan. (Jan ter Gouw, Jacob van Lennep: De uithangteekens. In verband met geschiedenis en volksleven beschouwd (2 delen). 1867-1869)
• Jan Ranje, verbastering van Oranje. In de 17e eeuw schreef iemand onder het portret van den jongen Prins Willem Hendrik: God bewaar het kleine Manje, Weet je wis Wie het is? 't Is de Prins van Jan Ranje. (Taco H. de Beer en E. Laurillard: Woordenschat, verklaring van woorden en uitdrukkingen. 1899)
• Dat met Jan Compagnie de in 1602 opgerichte handelsvereeniging welke aanstonds aan onze Jantjes of Janmaat doet denken en met Jan Ranje Oranje bedoeld werd, weet ieder Nederlander zoo goed als ieder oud Amsterdammer weet dat onder Jan Rompie de toren te verstaan is, aan welken de Torensluis, die geen sluis meer is, haar naam ontleent, terwijl ook menig inwoner van de hoofdstad weet waar Oom Jan woont, d.w.z. waar de lommerd is door de Franschen „ma Tante” genoemd en o.a. vermeld in deze woorden vaneen onzer dichters: Wij selle nou beget (bij God!) honger moeten lieren Of brengen tot Jan Oom mantel en deuse klieren. (F.W. Drijver: Velerlei beelden. 1919)
