Woordenboek van Populair Taalgebruik

Marc De Coster (2020-2024)

Gepubliceerd op 30-05-2024

geen goede daad blijft ongestraft

betekenis & definitie

(19e eeuw) (< Eng. no good deed goes unpunished) (cliché) het leven is zo onrechtvaardig dat je eerder in problemen geraakt dan beloond te worden voor een goede daad. Het is een ironische herschrijving van het bijbelse ‘geen goede daad blijft onbeloond’ (zie eerste citaten). Tevens een sardonisch commentaar op de frequentie waarmee goede daden een averechts effect hebben op degenen die ze aanbieden. Met andere woorden: degenen die anderen helpen, zijn gedoemd te lijden onder hun hulpvaardigheid. De Engelse versie wordt vaak toegeschreven aan Oscar Wilde. Het zou een mooi voorbeeld zijn van de inversietechniek die vaak in zijn kwinkslagen wordt gebruikt. Andere bronnen schrijven de uitdrukking dan weer toe aan de Amerikaanse financier P. Grier of aan de bankier Andrew W. Mellon of aan de schrijfster Clare Boothe Luce. In het Nederlands kende men in de 19e eeuw een gelijkaardige uitdrukking: “Eene goede daad komt niet buiten de deur, eene slechte gaat mijlen ver”. (P.J. Harrebomée: Spreekwoordenboek der Nederlandsche taal. 1858-1862).

• Geen zonde blijft ongestraft: de onrust in het binnenste is de vreeselijke straf. Geen goede daad blijft onbeloond: de belooning, ook hier een natuurlijk gevolg, vindt de mensch in zich. (Bijbelsch dagschrift, of de invloed des Christendoms op huiselijk en maatschappelijk geluk, in godsdienstige overdenkingen op iederen dag des jaars 1839)
• Wij staan misschien te lang stil bij een boekske, dat niet meer dan 130 bladzijden bevat, maar schrijf die uitweiding toe, lezer, aan onze hooge ingenomenheid met het goede en ware volksverhaal, dat zoo gunstig op den volksgeest en het volkskarakter kan werken, vooral, wanneer, als hier, zoo treffend wordt aangetoond, dat Gods hand den mensch dikwijls wonderbaar leidt voor zijne hoogere opvoeding, - dat geen goede daad op den duur onbeloond blijft, - dat naauwgezetheid van geweten de rust des harten bevordert, en dat trouw en dankbaarheid het kostelijkste op de wereld is. (De Tijdspiegel. Jaargang 10. 1853)
• Prof. van Logfhem, onze jonge hooogleeraar in de tropische ziektenleer, hield bij de aanbieding van het huldeblijk een hartelijke toespraak, waarin hij eraan herinnerde, dat prof Saltet nogal van het bezigen van paradoxen houdt. Een daarvan luidt: „Geen goede daad blijft ongestraft", wat spr. op geestige wijze toepaste op prof. Saltet zelf, die nu voor al het goede dat hij deed, voor het onderwijs en het laboratorium „gestraft" werd met deze huldiging. (Provinciale Overijsselsche en Zwolsche courant, 19/06/1920)
• Een ouwe man. Een afgeleefde stakker, die zelf bijna niet op zn pikkels kan staan van vermoeidheid. Die mot het opknappen. Terwijl jij zit te dromen van je volgende inbraak." De jongen wipte overeind en vroeg beleefd aan mij: „Wilt u zitten, meneer?" Maar ik antwoordde: „Nee, dank je, ik ga er hier uit." En ik deed het, al moest ik naarde Bijlmer. Maar de metro's rijden frequent en een paar minuten wachten op de volgende leek me beter te verdragen dan de lof van déze man. Geloof me — geen goede daad blijft ongestraft. (Simon Carmiggelt in het Parool, 08/11/1977)
• Geen enkele goede daad blijft ongestraft. (Anthony van Kampen (1911-1991), Standaard modern citatenboek)
• 'Zoals mijn goede vader zei', voegde ze soms aan haar bezweringen toe en op een of andere manier vergrootte dat de onweerlegbaarheid. Een goede dooddoener wint aan kracht door bronvermelding. 'Hij weet van God noch zure peren, zoals mijn vader placht te zeggen' is completer dan 'Leer jij je vader kinderen maken' tout court. Bert Schierbeek weet dat ook en hij laat iemand op het toneel zeggen: 'Mens, gedenk het lijk dat u bewoont - dat zei mijn oom vroeger al'. Ook prima is de verbinding met een bekende naam: 'Een goede daad blijft nooit ongestraft, zoals Carmiggelt schreef' of 'Dat is sleutelen aan een zieke kip, zei Jan Kassies al'. (NRC Handelsblad, 08/02/1996)
• Treurig dat hij middelpunt is geworden van deze onverkwikkelijke geschiedenis - hij had slechts de bedoeling zijn christelijk-gereformeerde broeders erop te wijzen dat ze zich druk maken over sodomieterij en intussen wegkijken van de ouderling die een greep in de kas doet. Zo zie je maar: een goede daad blijft nooit ongestraft. (het Parool, 10/10/1998)
• Zo’n burgemeester die iets leuks doet en het publiek met open vizier tegemoet treedt, krijgt een mes tussen zijn ribben. Terwijl zijn corrupte voorganger hoog en droog op zijn château zit. Een goede daad blijft zelden ongestraft. (Elsevier, 02/11/2002)
• Ik ben zelf ook lang leraar geweest. Ik stond ook dicht bij de leerlingen, die niet altijd van de intelligentste waren. Maar met wat humor en veel sterke verhalen kon ik ze de baas, misschien tot hun eigen verbazing. Zo creëer je natuurlijk wel verwachtingen. Vaak ben jij immers de enige volwassene naar wie zo'n jongere kan opkijken, behalve dan de drugsdealer van de buurt. Maar daar wil zo'n jongen in eerste instantie niks mee te maken hebben. Als jij die verwachtingen niet kunt inlossen, zit je met een gigantisch probleem. 'Geen goede daad blijft ongestraft,' zei Oscar Wilde al.'' (De Standaard, 12/06/2003)
• Greenspan deelt de bezorgdheid van het IMF over de mogelijke gevolgen van de stijgende rente. "De Federal Reserve heeft met de langdurige lage rente voor elkaar gekregen wat ze wilde. Het financiële systeem was in zeer slechte staat en is nu gestabiliseerd. Maar zoals wij zeggen in de VS: geen goede daad blijft ongestraft. (Trends, 11/06/2015)
• Geen goede daad blijft ongestraft, dat heeft deze Amerikaanse agent op de harde manier geleerd. Samen met een collega reageerde agent Dan McGinty op de oproep dat een stinkdier met zijn kopje vastzat in een yoghurtpotje. (Metro, 26/08/2019)
• Claudio kreeg als dank een boete van 882,65 euro in de bus wegens gevaarlijk gedrag, en stel je voor dat iedereen dat zomaar zou gaan doen... Geen goede daad blijft ongestraft. (Het Laatste Nieuws, 23/05/2023)
• ‘Geen goede daad blijft onbestraft.’ Die Paas-wijsheid werd ook in de tweede aflevering van ‘De mol’ geëerbiedigd. Na twee mislukte opdrachten besloot audiologie-docent Karolien vier felbegeerde pasvragen te laten liggen uit groepsloyaliteit, om de volgende ochtend gewekt te worden met een bloedrood scherm. Van een onverdiende exit gesproken. (De Morgen, 31/03/2024)

< >