(2022) (< Eng.) term van de Canadees-Britse blogger en schrijver Cory Doctorow om de afnemende kwaliteit van online platforms of diensten te omschrijven. In november 2022 bekritiseerde hij de geleidelijke achteruitgang van online diensten zoals Amazon, Facebook, Google Search e.d. Eerst bieden deze bedrijven veel voordelen om klanten aan te trekken, vervolgens wordt er meer en meer winst nagestreefd (ten koste van de gebruikers). Doctorow heeft ook het woord 'platformverval' gebruikt om dit fenomeen te beschrijven. Enshittification werd door de American Dialect Society uitgeroepen tot Woord van het Jaar 2023.
• Ook het volgende online-oord zal namelijk ten prooi vallen aan enshittification, een term die in januari werd gemunt door journalist Cory Doctorow - er bestaat geen Nederlands woord voor, maar ik stel voor dat we het verteringisering noemen. Eerst zetten platforms hun geld in op het aan boord halen van gebruikers, vervolgens richten ze zich op het binden van de bedrijven die bij hen moeten adverteren, en als die zijn binnengehaald, blijven beide groepen er langer dan ze willen samen semi-gegijzeld zitten, omdat weggaan hun te veel kost of er geen alternatief is. Van Facebook tot TikTok en van Thuisbezorgd tot Bol.com, overal zie je verteringisering. (De Volkskrant, 29/07/2023)
• Aan een vertaling wagen we ons niet maar “enshittification” komt hierop neer: een techbedrijf als Tiktok of Facebook, dat ooit nuttig, klantvriendelijk of leuk was, wordt uiteindelijk een manier voor big tech om gebruikers te exploiteren voor het eigen, steeds grotere gewin. Die kruik gaat zo lang te wa¬ter tot zij breekt, aldus Cory Doctorow, die vier fases beschrijft. “Eerst zijn platforms goed voor hun gebruikers. Dan exploiteren ze hun gebruikers in het voordeel van hun bedrijfsklanten, zoals adverteerders. Dan exploiteren ze ook die bedrijven om alle winst voor zichzelf op te eisen. En dan gaan ze zelf dood.” (De Standaard, 04/04/2024)
