Woordenboek van Populair Taalgebruik

Marc De Coster (2020-2025)

Gepubliceerd op 22-07-2026

broeder Bril

betekenis & definitie

(18e eeuw) (euf.) het toilet. 'Een bezoek brengen aan Broeder Bril'. De uitdrukking dateert wellicht al uit de middeleeuwen. Ook: eens op de bril* gaan. Vgl. juffrouw* Eénoog; tante* Meijer.

• (Carolus Tuinman: De liegende en bedriegende vrygeest, ontmaskert in een andwoord an den vermomden Constantius Prudens. 1715)
• In de landelijke cafés zien we vaak nog het opschrift Koer of Cour, waaraan de uitdrukking naar de koer gaan beantwoordt, met als synoniemen naar bachten gaan of naar achter gaan. Je kunt ook vragen om je even te mogen verwijderen of om je handen te mogen wassen. Je gaat waar ook de koning te voet naartoe gaat. Je moet naar de ontvanger of je wilteven gaan telefoneren. Je brengt een bezoek aan Jules, aan oom Jan of Juffrouw Eenoog of aan Broeder Bril (van 't vertrek). (Biekorf. Jaargang 70. 1969)
• Naar het toilet gaan. Zijn grote commissie doen, naar bachten gaan, op de pot gaan, naar achteren gaan, naar de sakristie gaan, een stomme bedevaart doen, zijn handen gaan wassen, naar notaris éénoog gaan, gaan telefoneren, kaka gaan doen, naar Jules gaan, naar den bureau gaan, zijn naam gaan zetten, een sentinel placeren, zijn kaksel doen, op de troon gaan zitten, een hoopje leggen, een portret gaan trekken, naar de hm hm gaan, gaan broeken, achterwerk gaan doen, naar Winston Churchill gaan, naar de Weduwe Claes gaan, zijn affairens doen, even uit de broek gaan, naar de koer gaan, naar de ontvanger gaan, gaan prollen, naar Portugal gaan, zijn broek gaan afsteken, een kakske gaan doen, vijgen gaan knabbelen, een sigaar gaan draaien, zijn ruggegraat gaan schrepen, zijn vuur gaan kuisen, naar klette gaan, naar Thomas gaan, tabak gaan spinnen, gaan waar de koning te voet gaat, een stuk aan zijn bruine baai (trui) gaan breien, gaan waar de keizer zonder lakei gaat, Bruin de beer op stal gaan zetten, een bezoek brengen aan Broeder Bril, een splinter uit zijn lijf gaan persen, naar de "salon de consommation" gaan. (H. Mullebrouck: Vlaamse volkstaal. 1984)
• Ondertussen brachten middeleeuwse monniken in hun abdijen een bezoek aan Broeder Bril, gingen burchtheren even uit de broek in een uitgebouwde nis boven de slotgracht, nam in de zeventiende eeuw mijnheer pastoor van de Sint Catharinakerk in Herentals de biecht af op een in de biechtstoel ingebouwde po, en ontving Lodewijk XIV rustig hooggeplaatst bezoek terwijl hij zijn zaken deed op een van zijn 274 gemakstoelen, alle bekleed met rode of blauwe damast, rood marokijnleer uit de Levant, rode trijp en rood of groen fluweel. (NRC Handelsblad, 04/11/1993)
• (Frans Debrabandere: Kortrijks woordenboek. 1999)
• (Frans Debrabandere: Wat woorden weten. 2000) p. 43

< >

Gebruik je Ensie vaker?

Word nu vriend voor slechts €8,95.

Word vriend