Winkler Prins Encyclopedie

E. de Bruyne, G.B.J. Hiltermann en H.R. Hoetink (1947)

Gepubliceerd op 06-08-2022

Tribus

betekenis & definitie

(= stam, gouw, wijk), oorspronkelijk naam van de drie stammen van het Romeinse volk, de Ramnes, Tities en Luceres: hier is tribus nog een ethnisch begrip (stam). De betekenis van deze ethnische tribus werd snel overschaduwd door de later ingevoerde locale tribus (volgens de overlevering sinds koning Servius Tullius), de wijken, waarin de stad en in het algemeen het Romeinse gebied (ager Romanus) verdeeld was.

Hierbij onderscheidde men de 4 tribus urbanae en de tribus rusticae; van de laatste eerst 17, welk getal in de loop der tijden in verband met de verovering van grondgebied in Italië tot 31 aangroeide. Ondanks de gestadige vergroting van de ager Romanus en het verlenen van burgerrecht aan de bondgenoten (z Bondgenotenoorlog) is het aantal nooit groter geworden dan 35. inclusief de stadstribus; hierin werden ook de bondgenoten opgenomen. Op de indeling in tribus berustten de comitia tributa; ook gebruikte men haar voor het heffen van belastingen en voor de lichting, niet echter voor sacrale doeleinden. Het is waarschijnlijk, dat de indeling van de stad in 4 tribus ouder is dan de instelling van tribus rusticae.