Winkler Prins Encyclopedie

E. de Bruyne, G.B.J. Hiltermann en H.R. Hoetink (1947)

Gepubliceerd op 06-08-2022

Terreur

betekenis & definitie

(Frans, schrik; hier: schrikbewind) noemt men een toestand, waarin tijdelijk de rechtsstaat op zij gezet en een minderheid met dictatoriale middelen — door schrik in te boezemen— regeert. In de geschiedenis der Franse Revolutie onderscheidt men:

1. de „Terreur rouge” (de rode terreur) en
2. de „Terreur blanche” (de witte terreur).

De Terreur rouge duurde van 2 Juni 1793 (het onderdrukken der Girondijnen) tot 27 Juli 1794 (de val van Robespierre) en werd door de Bergpartij gerechtvaardigd met de bewering, dat zij noodzakelijk was als gevolg van de gevaren waaraan de republiek blootstond door invasie en burgeroorlog (z Franse Revolutie).

De Terreur blanche („wit” was de kleur van de koningsgezinden) woedde na afloop van de Terreur rouge in de Rhone-vallei — en later na de val van Napoleon I in 1815 weer — tegen Jacobijnen en Protestanten. Terroristen zijn aanhangers van een terreur; soms leden van geheime politieke verenigingen, die door aanslagen de autoriteiten schrik wensen in te boezemen, bijv. in Ierland en Rusland in de jaren 1880, of in Kroatië en Slavonië leden van de Groot-Servische beweging (ca 1910).

Lit.: G. Walter, Hist. de la Terreur i793/94 (1937); Donald Greer, The Incidence of the Terror during the French Revolution. A Statistical Interpretation (Harvard Histor. Monogr. no VIII).