Winkler Prins Encyclopedie

E. de Bruyne, G.B.J. Hiltermann en H.R. Hoetink (1947)

Gepubliceerd op 28-12-2022

GAGEURE

betekenis & definitie

Cycle de la, is de naam waaronder, sinds een desbetreffende studie van Gaston Paris (Romania XXXII) een groep romans wordt samengevat met een analoog thema. Het gaat meestal om een vrouw wier deugd belasterd wordt, en een weddenschap (gageure) tussen de echtgenoot of vriend en de aanklager, dat de vrouw al dan niet binnen een zekere termijn verleid zal worden.

De tegenstander slaagt er vervolgens in door de confidentie van een vertrouwde van de vrouw een of ander intieme bijzonderheid te weten te komen. Meestal is het een moedervlek van een bepaalde vorm, die dan de naam aan de roman kan geven. Zo in Jean Renart’s Guillaume de Dôle ou Roman de la Rosé (niet te verwarren met Guillaume de Lorris’ Roman de la Rosé) en in Gerbert de Montreuil’s Roman de la Violette. Ten slotte zegeviert de deugd en wordt de ongelukkige vrouw in eer hersteld. Behalve in genoemde romans vinden we dit thema o.a. ook in de versroman de Comte de Poitiers (ed.

Fr. Michel, Paris 1831) en de prozanovelle Le Roi Flore et la belle Jehanne (in L. Moland et C. d’Héricault, Nouvelles françaises en prose du XlIIe siècle, Paris 1856), terwijl Boccaccio in zijn Decamerone (2de dag, 9de novelle) en Shakespeare in zijn Cymbeline het eveneens hebben behandeld.