Winkler Prins Encyclopedie

E. de Bruyne, G.B.J. Hiltermann en H.R. Hoetink (1947)

Gepubliceerd op 23-01-2023

ELIS

betekenis & definitie

noemde men oorspronkelijk alleen het kustlandschap in het W. van de Peloponnesus bij de mond van de rivier Peneios. Later duidde men met Elis het meest westelijke landschap van de Peloponnesus aan, gelegen tussen Achaia in het N., Arkadië in het O. en Messenië in het Z.

Dit werd weer verdeeld in drie delen, het eigenlijke of Holle Elis in het N. langs de rivier de Peneios, Pisatis in het midden aan de rechterkant van de rivier de Alpheios, Triphylia in het Z. aan de andere kant van de Alpheios. In het eigenlijke Elis lag de hoofdstad, ook Elis geheten (in 471 v. Chr. gesticht), in Pisatis de oude vroeg verdwenen stad Pisa en Olympia, de plaats, waar om de 4 jaar de Olympische spelen werden gehouden. Elis en Pisa (de landschappen) streden langdurig om de heerschappij over Olympia, tot Elis die ten slotte verkreeg. In de 5de eeuw verenigde Elis Pisatis en Triphylia onder zich, waarover echter later nog veel gestreden is. In de Peloponnesische oorlog stond Elis aan de zijde van Sparta; plunderingen door de Atheners waren het gevolg. Na de vrede van 421 keerde het zich met Argos en Mantinea tegen Sparta, dat zelfs voor een tijd van de Olympische spelen werd uitgesloten. In 402 keerde Elis na een wraaktocht van Sparta in de Peloponnesische Bond terug. Na 371 werd het echter weer onafhankelijk. In de wisseling der gebeurtenissen na 338 koos het dikwijls de zijde van Macedonië en de Aetolische Bond (z Aetolië), later die van Rome, dat Olympia zeer begunstigde, met name onder Nero en Hadrianus. Sterk had het in de 3de eeuw te lijden onder de invallen der Goten. Thans is Pyrgos een der voornaamste steden.