Winkler Prins Encyclopedie

E. de Bruyne, G.B.J. Hiltermann en H.R. Hoetink (1947)

Gepubliceerd op 23-01-2023

DIALOOG

betekenis & definitie

(Gr.: διáλογος, tweegesprek), literair-didactisch genre, waarbij in de vorm van een gesprek wijsgerige e.a. vragen worden behandeld. Ontstaan lang vóór Plato, die de dialoog in de Oudheid tot de hoogste kunstvorm bracht, bleef het genre ook in de middeleeuwen bijzonder geliefd (zie ook Strijdgedicht en Tafelspel) en in de Nieuwe Tijd, ja tot nu toe, toepassing vinden.

In de zgn. socratische dialoog tracht men door middel van vragen de ondervraagde de voorstelling, die men hem wil bijbrengen, zelf te doen vormen. Deze methode gebruiken ook verscheiden moderne filosofen. In het drama staat de dialoog (als dramatische- of karakterdialoog) in de betekenis van samenspraak tegenover monoloog (alleenspraak); in het zangspel gebruikt men dialoog ter aanduiding van hetgeen gesproken wordt, in tegenstelling tot de gezongen gedeelten.

Lit.: R. Hirzel, Der Dialog, 2 Bde (1895).