Winkler Prins Encyclopedie

E. de Bruyne, G.B.J. Hiltermann en H.R. Hoetink (1947)

Gepubliceerd op 24-01-2022

De beweging

betekenis & definitie

Algemeen Maandschrift voor Letteren, Kunst, Wetenschap en Staatkunde (1905-1919), werd gesticht door Albert Verwey*, die tot 1908 alleen de leiding had, sedertdien werd bijgestaan door Tj. J. de Boer, Is.

P. de Vooys en later nog door de bouwmeester H. P. Berlage. Verwey zag de literaire vernieuwing van 1880 als slechts één facet van een veelzijdige geestelijke „beweging van vaderland-looze menschelijkheid”, welke aanvankelijk in De Nieuwe Gids haar bedding had gevonden, doch door het exclusieve literaire ideaal van Kloos werd verengd. In 1894 stichtte Verwey te zamen met Van Deyssel Het Twiemaandelijksch Tijdschrift (later De Twintigste Eeuw), om de nieuwe geesteshouding daarin integraal te doen vertegenwoordigen. Een breuk met Van Deyssel maakte hieraan een eind (1904) en gaf de stoot tot de oprichting van De Beweging.Verwey’s literaire leiding is op de toenmalige jongere schrijvers en vooral dichters van grote invloed geweest. Aan De Beweging werkten o.a. mede: Alex Gutteling, Jacob Isr. de Haan, U. v. d. Voorde, A. Mussche, Nine v. d. Schaaf, J. C.

Bloem, P. N. van Eyck.

Lit. A. Gutteling en M. Uyldert, Bloemlezing u. d. Nieuwste Nederl. Dichtkunst igos-’io (1910).