Winkler Prins Encyclopedie

E. de Bruyne, G.B.J. Hiltermann en H.R. Hoetink (1947)

Gepubliceerd op 28-12-2022

CONTACTMETAMORFOSE

betekenis & definitie

is de som der veranderingen, die optreden, wanneer magma in de aardkorst dringt. Die veranderingen zijn het gevolg van de hoge temperatuur van het magma en van de oplossingen, die dikwijls gas bevatten, die in het nevengesteente binnendringen.

Het magma kan gedeelten van het nevengesteente, waarin het binnendringt, losmaken en geheel of gedeeltelijk oplossen, waardoor het zelf van samenstelling verandert, hetgeen later, na stolling, aan een andere mineralogische samenstelling dan de rest van het tot dieptegesteente gestolde magma zichtbaar is. De contactmetamorfose omvat dus twee zones, een die buiten het dieptegesteente ligt en dit als een hof omgeeft, en een die de rand van het dieptegesteente tegen het nevengesteente vormt. De eerste wordt exomorfose genoemd, de tweede endomorfose. Zijn slechts veranderingen opgetreden ten gevolge van de hoge temperatuur van het magma, dan wordt van thermische contactmetamorfose gesproken; hebben echter ook injecties van hete waterige oplossingen en van gassen in het nevengesteente plaatsgevonden, dan spreekt men van hydrothermale pneumatolytische contactmetamorfose. In het gestolde dieptegesteente treden in de endomorfe contactzone dikwijls onverteerde resten van het nevengesteente op, die xenolithen genoemd worden.