Winkler Prins Encyclopedie

E. de Bruyne, G.B.J. Hiltermann en H.R. Hoetink (1947)

Gepubliceerd op 28-12-2022

CLEON

betekenis & definitie

Grieks Kleon, Atheens volksleider in het eerste deel van de Peloponnesische oorlog (431421), tegenstander van Perfides en zijn politiek (hij klaagde zelfs Perfides en diens vriend de wijsgeer Anaxagoras aan) en voorstander van een zo mogelijk vernietigende oorlogspolitiek tegenover Sparta. Na Perikles’ dood (429) kreeg Cleon de leiding tegenover de meer gematigde Nicias.

De bondgenoten trachtte hij van afvalligheid terug te houden, door in 427 de overwonnen opstandige Mitylenaeërs meedogenloos te straffen. In 425 weigerde hij een vredesaanbod van Sparta, toen een aantal Spartanen op het eiland Sphakteria door een Atheense vloot was ingesloten; integendeel, hij deed met Demosthenes een felle aanval en nam hen gevangen. Hij zette zijn politiek door, hoewel Sparta in 424 de Atheners bij Delion overwon. Nu tastte de Spartaanse veldheer Brasidas de Atheners in hun bezittingen in het N. aan.Cleon trok tegen hem op, maar sneuvelde bij Amphipolis (422). Na zijn dood kwam de vrede tot stand (421). Cleon was de zoon van een leerlooier en is als zodanig door de comediedichters (met name Aristophanes) heftig bespot. Dit heeft het oordeel omtrent zijn persoon, die, hoezeer fel en radicaal, toch een welbewuste en door een groot deel der Atheners gewenste politiek voorstond, ten ongunste beïnvloed.

Lit.: K. J. Beloch, Die Attische Politik seit Perikles, Cap. II.

< >