Winkler Prins 1870

Nederlandse encyclopedie

Gepubliceerd op 20-08-2018

2018-08-20

Veelwijverij

betekenis & definitie

Veelwijverij of polygamie, eigenlijk polygynie, is de echtelijke verbindtenis van één man met meer dan ééne vrouw.

Zij is over geheel Afrika verspreid en bij nagenoeg alle Aziatische volkeren door zeden en godsdienst veroorloofd, terwijl zij onder de Indiaansche stammen in Amerika tot de zeldzaamheden behoort. Ook in een klein gedeelte van Europa, namelijk in Turkije, heerscht veelwijverij, maar in veel geringere mate dan men doorgaans meent. Alleen bemiddelde mannen kunnen er meer dan ééne vrouw onderhouden, en een wél voorziene harem veroorzaakt groote kosten. De bewoner van Perzië mag slechts vier wettige vrouwen hebben, maar het aantal tijdelijke bijwijven is onbepaald. Bij de oude Israëlieten bestond de veelwijverij, en deze wordt aan de Mohammedanen door den Koran uitdrukkelijk toegestaan.

Onder de Christelijke volken wordt de veelwijverij door de Kerk en den Staat als ongeoorloofd beschouwd, en alleen de Mormonen achten haar eene Gode welgevallige instelling. Intusschen zijn ook in ons werelddeel voorheen andere voorstanders der veelwijverij opgestaan, bijv. de Wederdoopers te Münster in 1533, terwijl voorts in de 17de eeuw Johann Lyzer en Lorenz Berger haar zochten te verdedigen, — laatstgenoemde vooral op aansporing van den Keurvorst van de Pfalz, die twee vrouwen nam. Teregt verwerpen alle beschaafde volken de veelwijverij, omdat daardoor de vrouw diep vernederd, de heilige vlam der huwelijksliefde door den storm van den zinnelijken hartstogt uitgebluscht en de zegen, uit het huisgezin ontluikende, vernietigd wordt. Ook is van de geborenen het aantal mannelijke en vrouwelijke personen nagenoeg gelijk, zoodat ook hierin eene veroordeeling der veelwijverij ligt opgesloten. — Men vindt wijders enkele voorbeelden van volken, bij wie de veelmannerij in zwang was of de huwelijksverbindtenis van ééne vrouw met meer dan één man. Dat deze althans niet minder verwerpelijk is dan de veelwijverij, behoeft geen betoog.