Winkler Prins 1870

Nederlandse encyclopedie

Gepubliceerd op 07-08-2018

2018-08-07

Gratificatie

betekenis & definitie

Gratificatie is in het algemeen eene gift, waartoe de gever niet gehouden is. In meer beperkten zin ook premie of kaplaken genaamd, is zij eene procentsgewijze verhooging van de in de chertepartij bedongene vracht, die door de gewoonte vastgesteld of uitdrukkelijk van den bevrachter bedongen is.

Oorspronkelijk is zij eene tien schipper toegezegde belooning voor buitengewone zorg voor de lading, of eene vergoeding voor het gevaar en de lasten, voor hem aan eene reis in een buitengewoon laten tijd in booze wateren verbonden. Tegenwoordig — nu van reizen in een buitengewonen tijd bijna geene sprake meer is — is zij een gewoon bestanddeel van de vracht, waarop de schipper voor zich als zoodanig geene meerdere aanspraak heeft, dan op de vracht zelve. Zonder nader beding behoort zij aan de reederij. Uit de premie of gratificatie wordt de zoogenaamde kleine averij bestreden. In de Middellandsche zeehavens wordt den schipper nog wel eene gratificatie toegekend, zoodra z(jne reis zich buiten ’t gebied dier zee uitstrekt. De aflader of ontvanger betaalt haar met de premie procentsgewijze van de vracht, of ook wel per ingeladen stuk. Zal alléén de vracht, zonder verhooging, voldaan worden, dan voegt men in de chertepartij aan de vrachtbepaling deze woorden toe: „zonder meer”; „pour tout fait,” „in full.”