Winkler Prins 1870

Nederlandse encyclopedie

Gepubliceerd op 06-08-2018

Distantie-meter

betekenis & definitie

Distantie-meter is de naam van een werktuig, waarvan men zich bedient om den afstand te bepalen van 2 punten, wanneer men niet in de gelegenheid is, om daartoe de meetketting te gebruiken. Men bedient zich tot dat einde van een kijker en van eene distantie-lat. Deze laatste is voorzien van eene schaal, en wordt op het eene punt geplaatst.

Van het andere punt ziet men door een kijker, vóór wiens objectief zich 2 horizontale draden bevinden. Men doet den bovensten draad zamenvallen met de bovenste streep der schaal op de distantie-lat, om vervolgens naast het mèrk, waarmede de 2de draad overeenkomt den afstand af te lezen.

Deze distantie-meter is die van Fraunhofer en Reichenbach, andere zijn vervaardigd door Brander te Augsburg, door Stampfer te Weenen enz. Eene groote naauwkeurigheid is hierbij niet mogelijk. Ook is zulk een werktuig weinig geschikt, om in den oorlog den afstand van naderende troepen te bepalen, omdat men geene gelegenheid heeft om de distantie-lat op te rigten. In zoodanig geval gebruikt men alleen den kijker, waarbij men uitgaat van de onderstelling, dat men de hoogte van het waargenomen voorwerp kent. Het spreekt van zelf, dat alsdan de naauwkeurigheid nog veel meer te wenschen overlaat.

Later heeft men kijkers van een grooter aantal draden of ook van glasschijven met ruitverdeelingen voorzien en op deze wijze tot distantie-meters ingerigt, — vooral ook om den afstand van schepen in zee te bepalen. Dit kan geschieden door de hoogte van den mast als bekend te onderstellen en die door zulk een kijker naauwkeurig waar te nemen. Men verkrijgt alzoo een gelijkbeenigen driehoek, waarvan de gezigtslijnen met die hoogte de zijden vormen, zoodat men uit die hoogte en de bekende hoeken de lengte der gezigtslijnen — dus den afstand — berekenen kan.