Winkler Prins

Anthony Winkler Prins (1870)

Gepubliceerd op 06-07-2018

Cyrillus

betekenis & definitie

Cyrillus. Onder dezen naam vermelden wij:

Cyrillus, eigenlijk Constantinus, den apostel der Slawen. Hij werd geboren te Thessalonica omstreeks het jaar 820 en studeerde te Constantinopel, waar hij door zijne uitgebreide kennis den naam van wijsgeer verwierf. Door den ijver des geloofs ontgloeid, deed hij afstand van de wereld, omhelsde den geestelijken stand, en begaf zich met zijn broeder Methodius naar de woestijn, om zich tot het bekeeringswerk onder de Mohammedanen voor te bereiden. Op last van keizer Michaël III ging hij als priester naar de Chazaren aan de Caspische Zee en bragt er velen, zelfs den Khan, tot het Christelijk geloof. Later werd hij met zijn broeder afgevaardigd naar Boris, vorst der Boelgaren (860). Na dien tijd strekte zijn zendingswerk zich uit tot de Slawen in Pannonië, en het schijnt, dat hij van plan was, eene onafhankelijke Slawische Kerk te stichten.

Door de overzetting des Bijbels in het Slawisch en door de uitgave van andere godsdienstige geschriften in die taal schiep hij er eene nationale letterkunde, en in 868 vertoefden de 2 broeders aan het hof van den Slawischen vorst Rastislaw, die volgens sommigen in Moravië heerschte, terwijl volgens anderen Cyrillus de grenzen van dit gebied niet overschreden heeft. Ook de vermelding, dat door hem liet Christendom in Bohemen gebragt is en de heilige Ludmilla van zijne hand den doop ontvangen heeft, schijnt eene legende te wezen, die geen geloof verdient. Tot herstelling van den ouden bisschopszetel in Pannonië begaven zich de broeders naar Rome, waar Cyrillus den 14den Februarij 869 in een klooster stierf, terwijl Methodius tot aartsbisschop van Pannonië gewijd werd en kort daarna van paus Johannes VIII verlof ontving, om bij de kerkdienst de Slawische taal te gebruiken. Methodius begaf zich naar zijn bisdom, kwam er in tweespalt met den vorst Svatopluk en met zijn suffragaan, en overleed volgens de Pannonische legende den 16den April 885. Na zijn dood werden de Slawische priesters door de Duitschers en Hongaren verjaagd. In 1864 is in Bohemen en Moravië het 1000-jarig gedenkfeest van de stichting van het Slawisch Christendom plegtig gevierd.

Cyrillus Hiérosolymitánus of Cyrillus van Jerusalem, een beroemd kerkvader. Hij was geboren te Jerusalem omstreeks het jaar 315 na Chr., werd in 335 diaconus, in het volgende jaar priester, en na den dood van den heiligen Maximus bisschop in zijne geboorteplaats (315). In den Ariaanschen strijd trok hij partij voor de Semi-Ariaansche rigting, doch geraakte hierover in hevigen twist met zijn Ariaanschen metropolitaan, Acacius van Caesaréa. Een concilie, aldaar ter plaatse gehouden, ontzette hem van zijn ambt, maar de Kerkvergadering te Seleucia herstelde hem in zijne betrekking en verjoeg zijn opvolger. Toch slaagde Acacius er in, hem in het volgende jaar nogmaals van zijne waardigheid te berooven, en nadat keizer Constantinus bij het aanvaarden zijner regering hem teruggeroepen had, werd hij ten derden male verwijderd door keizer Valens.

Eerst na den dood van dezen keerde hij naar Jerusalem terug. Hij nam deel aan het concilie te Constantinopel (381), waar de gestrenge aanhangers van Athanasius zich met de gematigde partij verzoenden. Van hem zijn 23 katechesen of leerredenen bewaard gebleven, doch van de 5 meestberoemde is de echtheid zeer twijfelachtig. De taal dier stukken is gezwollen, en de daarin vervatte denkbeelden zijn ver van helder. Hij overleed in 386.

Cyrillus Alexandrínus of Cyrillus van Alexandria, desgelijks een kerkvader. Hij werd opgevoed bij zijn oom Theóphilus, patriarch van Alexandria en toefde 5 jaar in de kloosters van Nitria, waar hij onderwijs ontving van den abt Serapion. In 412 werd hij de opvolger van genoemden oom, en hij onderscheidde zich in zijne betrekking door blinden ijveren teugelloozen hartstogt. Om de Israëlieten te straffen, die in een oproer het bloed van Christenen hadden doen vloeijen, overviel hij hen aan het hoofd van het opgewonden graauw, vernielde hunne woningen en verdreef hen uit de stad. Toen de prefect van Egypte hierover klaagde, werd hij op straat door 500 monnikken aangevallen. Een dier monnikken werd als belhamel gegrepen en doodgegeeseld, dochi Cyrillus deed zijn lijk in plegtigen optogt naar den dom brengen, gaf hem den naam van Thaumasius en prees hem als een martelaar en heilige. Hij gaf aanleiding tot den moord van Hypathia, de geleerde dochter van den wiskunstenaar Theon, daar zij door den roem, dien haar onderwijs verwierf, den naijver van Cyrillus had opgewekt. Ook werkte hij mede op het Concilie van 403 met zijn oom tot de veroordeeling van Chrysóstomus.

Den nieuwen patriarch van Constantinopel, Nestorius, legde hij 12 herroepings-formulieren voor en eischte van hem, dat hij die zou onderteekenen. Beider strijd, die vooral de aanbidding van Maria betrof, waarvan Cyrillus een ijverig voorstander was, alsmede de vereeniging der beide naturen in Christus, zou op het Concilie te Ephese in 431 beslist worden. Cyrillus opende de vergadering voordat de patriarch Johannes van Antiochia en de Syrische bisschoppen aangekomen waren. Hoewel Nestorius weigerde, mannen, die zijne vijanden waren, als bevoegde regters te erkennen, — hoewel 68 bisschoppen zich aan zijne zijde schaarden en de Keizerlijke Commissaris een uitstel van 4 dagen eischte, werd eerstgenoemde toch veroordeeld. Toen echter kort daarna de patriarch van Antiochia verscheen, hield ook deze met 50 bisschoppen eene synode, waarop Cyrillus veroordeeld werd als een monster, tot verderf voor de Kerk geboren.

In weerwil van de tusschenkomst van keizer Theodosius bleef de strijd tusschen die 2 mannen — den patriarch en Cyrillus — nog 3 jaar aanhouden, totdat eerstgenoemde de afzetting van Nestorius goedkeurde en de andere eene geloofsbelijdenis onderteekende, die de strijdigheden bedekte maar niet ophief. Cyrillus overleed in 444. Zijn gevoelen, te Chalcedon gewijzigd, behield de overhand in de Kerk, en deze nam hem op onder de heiligen. Zijne werken zijn door Aubert in 7 deelen uitgegeven (1638).