Winkler Prins 1870

Nederlandse encyclopedie

Gepubliceerd op 14-11-2017

Afstand

betekenis & definitie

Deze is gelijk aan de lengte der regte lijn, die twee voorwerpen verbindt. Eenigzins anders is het, wanneer men van den afstand spreekt van dorpen en steden.

In dit geval geldt de lengte van den weg, die twee zulke plaatsen vereenigt, hoe hij ook kronkelen moge, en men drukt dien afstand doorgaans uit in uren gaans van 20 in een graad op den evenaar of van 5555 Ned. el.

Men kan een afstand regtstreeks meten met de meetketting en ook door middel der driehoeksmeting, waarover wij in het artikel van dien naam zullen spreken.

In de krijgskunde, waar hij het leveren van veldslagen het bepalen van afstanden eene zaak van het grootste belang is, heeft men algemeene regels aangenomen, welke aanwijzen, wat een goed oog van een menschelijken waarnemer onder verschillende omstandigheden op een afstand van 320 tot 1900 pas kan zien.

Het woord afstand wordt ook gebruikt in den zin van abdicatie, waarover wij reeds gesproken hebben. Belangrijk in de geschiedenis van ons Vaderland is de afstand van Koenraad, bisschop van Utrecht, van alle aanspraak op de heerschappij over Holland — een afstand, die in het laatst der elfde eeuw geschiedde ten voordeele van graaf Dirk V, die den Bisschop op het slot te IJsselmonde belegerde, — voorts de afstand dezer landen van Jacoba, van Beijeren aan haren oom, den hertog Pilhips van Bourgondie op den 3den Julij 1428, — de afstand dezer landen van Karel V aan zijn zoon Philippus II in 1555, en de afstand van koning Willem I aan zijn zoon Willem II op den 7den October 1840.