Van Dale 1898

Groot woordenboek der Nederlandsche taal

Gepubliceerd op 29-11-2018

Schijf

betekenis & definitie

Schijf - v. (...ven), dunne snede, plakje van een rond voorwerp : een appel, wortel, worst aan schijfjes snijden; een schijfje citroen;

— een schijfje, cognacgrog met een schijfje citroen;
wat ongeveer denzelfden vorm heeft: platrond voorwerp : koperen, gouden, zilveren schijven, welke tot munten gestempeld worden;
— (fig.) hij heeft schijven, veel geld;
— hij deed het voor een schijfje, voor een klein beetje, goedkoop;
— de schijf der Ouden, de werpschijf;
— de schijf der zon of maan;
— de gedraaide schijfjes voor een damspel: de zwarte schijven hebben, met de speelschijven dezer kleur spelen;
— (slag.) een schijfje bestellen, eene kalfs-of varkensrollende;
— schijf die om eene spil draaibaar is : de schijf der pottenbakkers, waarop de klei tot potten wordt gevormd;
— de schijf der diamantwerkers, waarop de diamant geslepen wordt;
— de glazen schijf eener electriseermachine;
— om eene spil draaibare schijf van hout of metaal, waarvan de rand uitgehold is tot het opnemen van het touw, dat er over gaat: de schijf eener katrol; een blok met twee of meer schijven; (fig.) dat loopt over veel schijven, daaraan werken vele personen mede, (ook) daaraan is veel moeite verbonden;
— dat loopt over dezelfde schijven, daarin zijn dezelfde personen betrokken, (ook) dat komt op hetzelfde neer;
— rondachtig plat been voor het kniegewricht: knieschijf;
— (plantk.) deel van den verheven bloembodem, die honing afscheidt; deel eener bolplant waaruit de wortelvezels ontspringen; «
— schietschijf, doelwit: naar de schijf schieten; de schijf raken, missen;
— de kopschijf is 3,5 dM. hoog en stelt den vijand voor, liggend achter dekking;
—de borstschijf stelt den vijand voor liggend in den aanslag, is 5 dM. hoog;
— de rompschijf is 8.5 dM. hoog en verbeeldt een knielenden vijand;
— de knieschijf, 12 dM. hoog, stelt een loopenden vijand voor.
SCHIJFJE, o. (-s).