v. (-en),
1. het afwijken van een weg;
(fig.) (in betrekking tot een handeling of denkwijze):tot bereiking van dit oogmerk schreef ik mij een weg voor, welke ik tot heden zonder afwijkingen bewandeld heb ;
2.handeling die met deugd of plicht in strijd is: overtreding : verschoonbare kleine menselijke afwijkingen ;
3.het niet volgen van het aangewezen richtsnoer ; handeling, bewering, mening, bepaling enz. die niet overeenkomt met een regel of norm ; afwijkingen van waarheid of recht; een afwijking van de gedragslijn ; hij eiste opvolging van de cens aangenomen regel zonder enigerlei afwijking ; — in afwijking van de regel, tegen gewoonte;
4. (met betr. tot verschijnselen) wat niet overeenkomstig de norm is : de rode kleur van die bloem is een afwijking ; — in 't bijz. met betr. tot iemands geestesgesteldheid: hij heeft een afwijking, is (op zeker punt) niet normaal; iets waarover men spreekt of schrijft: in zijn 5.opstel, zijn rede merkt men telkens hinderlijke afwijkingen; —
verwijdering van een voorwerp ten opzichte van een ander tengevolge van de verschillende richting waarin het zich beweegt of uitstrekt, of van verschil in stand: de afwijking tussen de schijnbare en ware plaats van een hemellichaam;
6. (sterrenk.) de afwijking van een hemellichaam, de afstand waarop het zich van de evennachtslijn bevindt, gemeten op de meridiaan, declinatie ;
7. het zich verwijderen van, het niet wijzen naar een bepaalde richting : de afwijking van het kompas in Nederland bedraagt omstreeks negentien graden westwaarts (van het Noorden); de afwijking (ter koopvaardij) is de hoek, die aan boord de naald van het kompas met de magnetische meridiaan maakt, tengevolge van het scheepsijzer;
8. (krijgsw.) het afwijken van het projectiel uit het richt- of schootsvlak, deviatie: de afwijkingen die het uit een getrokken vuurmond voortgeschoten projectiel ondervindt, zullen groter zijn naarmate de baan meer gekromd is; (bij uitbr.) de afstand tussen het trefpunt en het mikpunt door het afwijken veroorzaakt;
9. (van stoff., of onstoff. zaken) het uiteenlopende waardoor zij zich van andere onderscheiden, het verschil: een aanmerkelijke afwijking tussen de afbeeldingen van dezelfde nevelvlek.
