Zeigarnik effect wat is de betekenis & definitie

Het Zeigarnik effect is het verschijnsel dat mensen onvoltooide taken beter onthouden dan voltooide taken. De herinnering aan onvoltooide taken kan leiden tot frustraties en gevoelens van ongerustheid. Het Zeigarnik effect is genoemd naar de Russische psychologe Bluma Zeigarnik (1901-1988) en is later nog bewezen in andere experimenten.

Bluma Zeigarnik was lid van de Berlijnse school van experimentele psychologie en de Russische Vygotsky Circle. Zij waren met name bezig met de wetenschap van de geest, de hersenen en gedrag.

Bluma Zeigarnik toetste de vermoedens die zij en haar mentor, de bekende psycholoog Kurt Lewin, hadden in geheugenexperimenten. De bewuste geest mag misschien bezig zijn met nieuwe doelen, maar het geheugensysteem kan een onvoltooide of onderbroken taak niet vergeten. Hierdoor blijft iemand bezig met deze onvoltooide of onderbroken taak en kan er niet voldoende op een nieuwe of andere taak gefocust worden. Hierdoor ervaren mensen een soort van onenigheid met zichzelf.

Een aantal keer werd er in repeterende onderzoeken en experimenten geen direct bewijs gevonden voor het effect, waaronder het onderzoek van de Nederlandse psychologe Annie Huisman - van Beek. Er zijn echter ook bevestigende experimenten uitgevoerd, onder andere die van Greist-Bousquet en Schiffman (1992). In de studie van Johnson, Mehrabian en Weiner (1968) werd ook de link met motivatie gelegd. Als mensen niet gemotiveerd zijn bij een bepaalde taak, is het Zeigarnik effect niet zo sterk.

Het Zeigarnik effect is een van de meest genoemde ongewenste effecten van een to-do list. Tegenstanders van deze manier van werken prefereren het werken met een gestructureerde agenda boven een to-do list omdat onderbroken of niet-afgemaakte taken kunnen leiden tot gevoelens van frustratie. Het inplannen van voldoende tijd voor iedere taak, zodat iedere taak kan worden afgerond voordat overgegaan wordt naar een andere taak, is daarbij het idee.