Vrijetijdsziekte betekenis & definitie

Vrijetijdsziekte is de naam voor ziekteverschijnselen, met name vermoeidheid, die optreden zodra iemand (tijdelijk) niet meer aan het werk is en vrije tijd heeft. Vermoeidheid, pijntjes en griep worden door veel externe prikkels en een hoge werkdruk niet gevoeld, totdat men vakantie, vrije tijd of weekend heeft.

De vrijetijdsziekte wordt ook wel 'het omgedraaide Kortjakje-syndroom' genoemd omdat mensen nooit ziek zijn, behalve in de weekenden en (vaak eerste dagen van) vakanties. Doordat veel mensen in de werksituatie druk zijn en te maken hebben met veel extra prikkels, word informatie vanuit het lichaam niet altijd waargenomen. Pas als men een aantal dagen vrij heeft, zoals in het weekend en aan het begin van de vakantie, krijgt het lichaam rust en wordt de informatie opgevangen. Het gevolg is dat men ziek wordt tijdens het weekend of tijdens de vakantie.

Ook blijkt uit onderzoek dat adrenaline een grote rol speelt bij de vrijetijdsziekte. Adrenaline is een hormoon dat vrijkomt bij omstandigheden waarbij iemand stress ervaart. Adrenaline is daarom ook aanwezig tijdens het werk, bijvoorbeeld omdat iemand het druk heeft. Normaal gesproken volgt het adrenalineniveau behoeftes van het lichaam. Bij een periode van hoge werkdruk of extra inspanningen zal de adrenaline in verhoogde mate aanwezig blijven in het lichaam, ook tijdens het slapen. Hierdoor ontspan je minder en raakt het lichaam uit balans. De kans op lichamelijke klachten is vervolgens groter. Deze klachten worden echter pas gevoeld zodra iemand minder stress ervaart en het het adrenalineniveau daalt.

Volgens hoogleraar Emoties en Welbevinden Ad Vingerhoets, die veel onderzoek gedaan heeft naar dit fenomeen, zijn er voor de vrijetijdsziekte zelf weinig oplossingen. Flink sporten op de laatste werkdag zou kunnen helpen om de adrenaline omlaag te krijgen voor de vakantie of het weekend. Beter is het om de algehele werkbelasting aan te pakken.