Spreekwoorden en gezegden

F. Stoet, uitgegeven door Thieme Meulenhoff ©

Gepubliceerd op 14-10-2020

Pal staan

betekenis & definitie

onwrikbaar, onbewegelijk staan. Vroeger luidde deze uitdr. te palle staan, d.w.z. op de pal staan, waarbij onder pal (ook zetter) te verstaan is een pen waarmee een spil of een rad wordt vastgezet, zodat omzwaaien of draaien onmogelijk is.

Al vroeg schijnt men aan paal gedacht te hebben onder de invloed van uitdrukkingen als pal staan als een pael (Vondel, Leeuwendalers 1469; 1918); staan gelijk een paal; (zo vast) als een paal; ook als een paal boven water (voor ieder duidelijk) en dergelijke. Vgl. ook schrap staan. Fr. tenir ferme, bon; Hd. Stand halten; Eng. to stand firm, huff. — Iemand pal zetten, hem door redenering de mond snoeren: hem vastzetten; dial. hem klem zetten; Zuidndl. iemand bot zetten; Fr. mettre quelqu’un au pied du mur, à quia; Hd. einen übertrumpfen; einen mundtot machen; Eng. to silence, to gag, to stalemate, to score off a person; to talk a p. down.