Ontleend aan het afwegen van winkelwaren. Wanneer de kruidenier de gevulde zak op de weegschaal legt, blijkt meestal het gewicht te laag. Hij vult de zak nu zo lang bij, tot de schaal het juiste gewicht aangeeft; de laatste schep heeft dan ‘de doorslag gegeven’ (door het doorslaan van de weegschaal). Figuurlijk bezigt men de uitdrukking bijv. wanneer lang over een zaak is geredeneerd en ten slotte een bepaald argument of feit de beslissing doet nemen